ارزیابی مدل آکواکراپ تحت سناریوهای مختلف آبیاری در شرایط آب و هوای استان خوزستان

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران

2 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران

5 گروه تولید و ژنتیک گیـاهی، دانشـگاه علـوم کشـاورزی و منـابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22125/iwe.2023.414032.1743
چکیده

در حال حاضر حدود 90 درصد از جمعیت کشورهای در حال توسعه در مناطق خشک و نیمه‌خشک زندگی می‌کنند. لذا شناسایی عوامل کلیدی و مؤثر بر رشد محصولات کشاورزی با رویکرد افزایش بهره‌وری مصرف آب، امری ضروری و اجتناب-ناپذیر است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی دقت و کارایی آخرین نسخه مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی عملکرد دانه، زیست‌توده و بهره-وری مصرف آب گیاه گلرنگ در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با یک تیمار شاهد (آبیاری معمولی) و چهار تیمار کم-آبیاری شامل (RDI80، RDI60: کم‌آبیاری تنظیم شده با تامین 80 و 60 درصد کمبود رطوبت خاک) و (PRD80، PRD60: کم آبیاری به صورت خشکی موضعی ریشه ثابت با تامین 80 و 60 درصد کمبود رطوبت خاک) و با چهار تکرار در دانشـگاه کشـاورزی و منـابع طبیعـی خوزسـتان انجام شد. به‌منظور ارزیابی قابل اعتماد بودن مدل از برخی شاخص‌های ارزیابی شامل ریشه دوم میانگین مربعات خطای نرمال (NRMSE)، ضریب توده باقی‌مانده (CRM)، ضریب تبیین (CD)، درصد حداکثر خطا (ME)، شاخص ویل‌موت (d) و ضریب کارآیی مدل‌سازی (EF) استفاده شد. شاخص آماری (NRMSE) برای عملکرد دانه (14/4)، عملکرد بیولوژیکی (16/10) و بهره‌وری مصرف آب گلرنگ (9/4) به‌دست آمد و نشان داد، دقت مدل در شبیه‌سازی، عالی است. نتایج ارزیابی شاخص‌های E، EF و d برای شبیه‌سازی و اعتبارسنجی مدل نزدیک به یک به‌دست آمد.نتایج حاصل از اعتبارسنجی مدل بیانگر دقت و کارایی مناسب مدل در شبیه‌سازی عملکرد دانه، زیست توده و بهره‌وری مصرف آب بوده و لذا می‌توان از این مدل به‌منظور مدیریت آبیاری گلرنگ در حالت‌های مختلف کم‌آبیاری استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها