برآورد بیلان آب مجازی در بخش کشاورزی دشت جیرفت
نویسندگان
1 گروه اکولوژی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران
2 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، کرمان، ایران.
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، کرمان،ایران.
4 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان ، بندرعباس،ایران
doi
10.22125/iwe.2023.396203.1717چکیده
تحقیق حاضر به ارزیابی شاخصهای کمبود آب در بخش کشاورزی دشت جیرفت با در نظر گرفتن چارچوب ردپای آب طی سالهای 1398-1385 میپردازد. در این تحقیق شاخصهای تنش آبی کشاورزی، کمبود آب آبی، شاخص خودکفایی آب، وابستگی آب و فقر آب نیز برآورد گردید. نتایج نشان داد که میانگین سالانه منابع آب کشاورزی 1425 میلیون مترمکعب است که میزان منابع آب سبز و آبی بهترتیب 11 و 1413 میلیون مترمکعب میباشد. متوسط ردپای آب کشاورزی دشت جیرفت بهطور متوسط سالانه 354 میلیون مترمکعب است؛ که سهم اب آبی، سبز و خاکستری به ترتیب 40 و 14 و 26 درصد است. متوسط شاخص تنش آبی 37 درصد است که نشان میدهد در طول این دوره دشت جیرفت در تنش آبی متوسط قرار داشته است. مقدار متوسط شاخص تنش آب کشاورزی و کمبود آب آبی در طول دوره آماری بهترتیب برابر با 84/0 و 77/0 است که در کلاس با تنش بالا قرار میگیرند. شاخص خودکفایی آب مجازی و وابستگی به ترتیب 89/0 و 11/0 است که حاکی از خودکفایی بالا و وابستگی پایین منطقه موردمطالعه از نظر واردات محصولات کشاورزی است. بالا بودن شاخص خودکفایی با وجود کمبود بارش در دشت جیرفت، باعث ایجاد فقر آبی بالا در منطقه شده است. مهمترین دلیل بالا بودن خودکفایی نسبت به وابستگی در این منطقه، بالا بودن تنوع محصولات کشاورزی در سبد غذایی است. بهعنوان نمونه در دشت جیرفت مرکبات، خرما، گندم، جو، سیبزمینی و پیاز کشت میگردد.
