اثربخشی مداخله یکپارچه‌نگر شکست عاطفی بر بهبود نشانگان ضربه عشق، تاب‌آوری تحصیلی، بهزیستی تحصیلی و تمایزیافتگی خود در دانشجویان دچار شکست عاطفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

4 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22111/jeps.2021.6671
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی مداخله یکپارچه­نگر شکست عاطفی بر بهبود نشانگان ضربه عشق، تاب­آوری تحصیلی، بهزیستی تحصیلی و تمایزیافتگی خود در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس‌آزمون، پیگیری با گروه کنترل برابر بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشجویان دانشگاه­ دولتی شهرستان نیشابور در سال‌تحصیلی 1398-1397بودند (2215N=). از بین دانشجویان دچار شکست عاطفی (کسب نمره بالاتر از 16 در سیاهه نشانگان ضربه عشق راس، 1999) که 89 نفر بودند، 36 نفر با روش نمونه­ گیری تصادفی انتخاب شده و سپس در گروه آزمایش (18 نفر) و کنترل (18 نفر) به صورت تصادفی گمارده شدند. به گروه آزمایش، برنامه مداخله یکپارچه­ نگر شکست عاطفی اکبری، طالع ­پسند، رحیمیان بوگر و امین بیدختی (1397) طی 8 جلسه 70 دقیقه­ای آموزش داده شد. شرکت ­کنندگان پرسشنامه­ های نشانگان ضربه عشق (راس، 1999)، تاب­آوری تحصیلی (ساموئلز، 2004)، بهزیستی تحصیلی (پیترینن، سوینی و پیهالتو، 2014) و تمایزیافتگی خود (اسکورون و فریدلندر، 2003) را تکمیل کردند. داده­ ها با تحلیل اندازه­گیری مکرر و آزمون تعقیبی LSD تحلیل شدند. یافته­ ها نشان داد که مداخله یکپارچه ­نگر شکست عاطفی با ضریب توافقی بالای 90/0 که توسط 9 نفر از داوران متخصص سنجیده شد، توانست در بهبود نشانگان ضربه عشق (79/0=Eta)، مهارت­های ارتباطی (67/0=Eta)، جهت­ گیری آینده (38/0=Eta)، مسأله­ محوری و مثبت­ نگری (95/0=Eta)، بهزیستی تحصیلی (23/0=Eta)، آمیختگی با دیگران (11/0=Eta)، بریدگی عاطفی (14/0=Eta) و جایگاه من (78/0=Eta) اثرات مثبتی در مرحله پس ­آزمون داشته باشد و این اثر تنها در ارتباط با بُعد واکنش هیجانی در مرحله پس ­آزمون معنادار نبود. در مرحله پیگیری نیز در تمام متغیرها به جز مسأله‌محوری و مثبت­نگری (بُعد تاب‌آوری تحصیلی) و تمام ابعاد تمایزیافتگی خود اثربخشی مداخله معنادار بود (01/0>p). مداخله یکپارچه ­نگر شکست عاطفی می­تواند برنامه­ ای مؤثر و کارآمد در حوزه ارتقای سلامت روان و پیشگیری از بروز مشکلات هیجانی و تحصیلی در دانشجویان باشد. لذا از این برنامه می ­توان جهت ایمن ­سازی دانشجویان در برابر مشکلات مختلف روانی، اجتماعی و تحصیلی استفاده نمود و پیشنهاد می­شود مراکز مشاوره دانشگاه ­ها به طور گسترده از این مداخله بهره گیرند.