تحلیل پویای مدیریت پایدار منابع آب مبتنی بر همبست منابع آب، غذا و انرژی (مطالعه موردی: شهرستان‌ها درمیان و سربیشه در استان خراسان‌جنوبی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دکترا اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 دانشیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 دانشیار اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان، ایران

doi
10.22125/iwe.2023.415390.1747
چکیده

امروزه جامعه انسانی درگیر تهدیدات اساسی در زمینه تولید، تأمین و توزیع آب، غذا و انرژی است. استان خراسان‌جنوبی در منطقه خشک و نیمه‌خشک ایران قرار گرفته و از لحاظ منابع آبی به شدت آسیب‎پذیر است. با توجه به ارتباط نزدیک سه منبع آب، غذا و انرژی و تأثیر متقابل آن‌ها بر یکدیگر، مفهوم جدیدی به نام رویکرد پیوندی یا همبست مطرح شده که اشاره به ذات یکپارچه و اثرات متقابل این سه منبع دارد. پژوهش حاضر به تحلیل پویای سیستم های مدیریت پایدار منابع آب مبتنی بر همبست منابع آب، غذا و انرژی در افق 21 ساله (1410-1390) در شهرستان‌های درمیان و سربیشه در استان خراسان‌جنوبی(محدوده اجرای پروژه ترسیب کربن) به کمک نرم افزار ونسیم (Vensim DSS) پرداخته است. در این پژوهش بر‌ اساس تحلیل حساسیت مونت کارلو و همچنین بسط مدل تحت عنوان 5 سناریو انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که سناریوی پنجم با افزایش60% راندمان آبیاری، بهبود 30% عملکرد محصولات و افزایش50% بکارگیری انرژی‌های نو به‌عنوان یک سناریوی ترکیبی و بهینه از بین سناریوهای مختلف مورد بررسی، برای مدیریت پایدار منابع آب در قالب همبست منابع آب، غذا و انرژی در منطقه مورد پژوهش است. در این وضعیت مدل‌سازی مصرف بهینه در بخش‌های مختلف، رعایت شرایط حدی و فرهنگ‌سازی مبتنی بر اصلاح الگوی مصرف جزو مسائل کلیدی در مدیریت بحران منابع می‌باشد.