رویکرد نوآورانه برآورد داده های گمشده بارش ماهانه در حوضه آبریز بلوچستان جنوبی

نویسندگان

1 استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

2 استادیار، گروه آمار، دانشکده ریاضی،آمار و علوم کامپیوتر، دانشگاه سیستان و بلوچستان،، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

4 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22125/iwe.2023.422204.1761
چکیده

بارش یک پارامتر مرتبط با اقلیم بوده و تحقیقات در مورد آن به دلیل عدم وجود داده‌های مداوم با مشکل مواجه است. برنامه‌ریزی و مدیریت دقیق منابع آب به وجود داده‌های مداوم و دقیق بارش در ایستگاه‌های هواشناسی بستگی دارد. وجود مقادیر از دست‌رفته می‌تواند منجر به نتایج مغرضانه شود و ممکن است موانعی در تجزیه و تحلیل ایجاد کند. از این رو، تخمین داده‌های از دست‌رفته بارندگی به منظور به دست آوردن نتایج قابل اعتمادتر مهم است. روش‌های انتساب مختلفی توسط محققان برای تخمین مقادیر گمشده در داده‌های بارندگی روزانه و ماهانه پیشنهاد و توسعه داده شده است. تکنیک‌های درون‌یابی فضایی مانند روش‌های نسبت نرمال و معکوس فاصله برای تخمین داده‌های گمشده بارندگی در یک ایستگاه خاص بر اساس مقادیر بارندگی موجود ثبت شده در ایستگاه‌های مجاور استفاده می‌شوند. این تکنیک‌ها در مواردی که ایستگاه‌های همسایه بسیار نزدیک و همبستگی بالایی با ایستگاه‌های هدف دارند، بسیار مفید هستند. در این مطالعه، اصلاحات و بهبودهای متعددی بر روی این روش‌ها صورت گرفته تا با استفاده از اطلاعات ایستگاه‌های مجاور، مقادیر بارندگی گمشده در ایستگاه‌های مورد نظر برآورد گردد. این روش‌ها با درصدهای مختلف مقادیر گمشده بارندگی و همچنین با بُرد 75 تا 150 کیلومتر در حوضه آبریز بلوچستان جنوبی آزمایش شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که عملکرد این روش‌های اصلاح شده در برآورد مقادیر گمشده بارندگی در ایستگاه هدف بر اساس شاخص شباهت (S-index)، میانگین خطای مطلق(MAE) و ضریب همبستگی (R) بهبود یافته است.