تحلیل ساختاری تاقدیس دهنو، شاهدی از اثر گسلهای عرضی- برشی زیر سطحی بر هندسه چینهای زاگرس چین خورده‌-‌رانده

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

تاقدیس دهنو با روند شمال‌ باختری- جنوب‌ خاوری در جنوب ‌خاوری زاگرس‌ چین‌خورده- رانده (فارس ساحلی)، بین خطواره‌های رازک و هندورابی و در فرادیواره گسل راندگی پیشانی کوهستانی زاگرس (Main Fron Fault, MFF)  قرار گرفته است. این تاقدیس دارای ویژگیهای بارزی چون دو گسل راندگی در پهلوهای شمالی و جنوبی آن، شکل جعبه‌­ای در عمق و وجود دو تاقدیس کوچک‌تر به صورت نردبانی راست‌بر در هسته است. در این مقاله  براساس داده‌های میدانی، تفسیر تصاویر ماهواره‌ای و برشهای لرزه‌نگاری بازتابی ساختار تاقدیس دهنو و اثر خطواره‌های عرضی- برشی زیر‌سطحی بر هندسه آن تحلیل شده ‌است. سبک تاقدیس دهنو بر مبنای دلایلی چون وجود نمک هرمز به عنوان لایه جدایشی (Detachment Layer) در منطقه، شکل جعبه­‌ای آن در برشهای لرزه‌­ای و همچنین تطابــق پـارامترهای هندســی محاسبه شــده از برشهای ساختاری آن با نمودارهای هندسی چینـهای جدایشی، چین جدایشی  (Fault Detachment Fold)تحلیل شده است. همچنین ارتباط ساختاری تاقدیس با گسلهای عرضی- برشی زیر‌سطحی چون خطواره رازک، گسل هندورابی و راندگی پیشانی کوهستان مورد  بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحلیل اشاره دارد که چینهای با آرایش نردبانی  (En-Echelon) در هسته تاقدیس دهنو، شکسـتگیهای همراه و همچنیــن چرخش اصــلی محــور تـاقـدیس (درجهـت پاد ساعتـگرد) در اثر عبور یک پهنه عرضی- برشی زیر‌سطحی راست‌بر  با روند NW-SE در منطقه، به‌وجود آمده‌­اند که در اینجا به‌عنوان ادامه جنوبی پهنه عرضی- برشی سبز پوشان تحلیل گردیده‌ است. اثر روند خطواره پی­‌سنگی هندورابی، که منطبق بر پهنة  گسلی چپ‌بر با روند NE–SW در بخش خاوری تاقدیس دهنو است، باعث چرخش دوباره اثر محوری این تاقدیس درجهت  ساعتگرد شده است. ساختارهای مشخصی را که بتوان به گسل رازک نسبت داد، در منطقه تاقدیس دهنو برداشت نگردیده است.