تاملی جامعه‌شناختی بر کارآمدی هنجارهای بین‌المللی محیط زیستی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشیار، گروه حقوق بین الملل دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22054/qjpl.2023.71532.2859
چکیده

به‌رغم کثرت هنجارهای بین­ المللی زیست‌محیطی، به دلایل مختلفی از جمله تقابل اجرای آن با دغدغه­ های توسعه­ای کشورها و یا فقدان اجماع علمی در سطح جهانی پیرامون مخاطرات محیط زیستی، این هنجارها از کارآمدی لازم برخوردار نبوده ­اند. نگاهی جامعه ­شناسانه به عوامل ناکارآمدی هنجارهای محیط زیستی، نظریاتی در باب جامعه‌شناسی محیط زیست، عدالت اجتماعی و اقتصادی را پیش رو می­نهد. این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از داده­ های کتابخانه ­ای، می‌کوشد نقش و آثار احتمالی آن نظریات را در کارآمدی قوانین بین ­المللی محیط زیستی تا حدی ارزیابی نماید. فرضیه پژوهش حاوی این نگاه است که با گشودن باب حقوق بین ­الملل محیط زیست به روی برخی از نظریاتِ جامعه‌شناختی و بالعکس بستن آن به روی برخی دیگر از آنها، می­ توان به هنجارهای محیط زیستی کارآمدتر و اثربخش­ تری دست یافت که ثمره­ آن حفاظت بهتر از مامن حیات بشری یعنی زمین باشد.