ارزیابی مدل هیدرولوژیکیSWAT ،در شرایط اقلیم، حوزه آبخیز تجن

نویسندگان

1 دانشیارگروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

2 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور ، نور ، ایران.

3 کارشناس مسئول اداره هواشناسی کشاورزی قراخیل قایم شهر

4 استادیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

5 استادیار گروه علوم و مهندسی آب- سازه های آبی دانشگاه پیام نور واحد مرکزساری ،ساری ، ایران.

doi
10.22125/iwe.2023.365708.1679
چکیده

مدل‌های هیدرولوژیکی یک یاروش‌های برآوردرواناب به‌دست آمده ازبارندگی درنقاط فاقدایستگاه هیدرومتری می‌باشند. به بیان دیگراین مدل‌ها با شبیه‌سازی فرایندتبدیل بارش به رواناب قادربه تخمین میزان رواناب حوزه‌های آبریزفاقدایستگاه اندازه‌گیری باکمترین زمان وهزینه ممکن می‌باشند. برهمین اساس مطالعه حاضرباهدف ارزیابی توان مدل هیدرولوژیکی درشرایط تغییر اقلیمی و درشبیه‌سازی رواناب خروجی رودخانه‌های حوزه آبخیز تجن ومقایسه آن بادبی مشاهداتی صورت گرفته است. مهمترین داده های مورداستفاده درپژوهش شامل،پوشش گیاهی،طبقات ارتفاعی،شیب،پارامترهای اقلیمی (باد،بارش،حداکثردما،حداقل دما)،تغییرات اقلیم و نیزشرایط تغییراقلیم و... میباشد. نتایج بررسی هانشان میدهدکه میزان خطای مدلهدرولوژیکی در تغییر و شرایط اقلیم و درشبیه‌سازی رواناب خروجی ومیانگین دبی روزانه بسیارپایین بوده است به طوریکه ضریبنش- ساتکلیف دبی شبیه سازی شده روزانه دربرابردبی مشاهداتی دربازه زمانی1998الی2014،درهنگام واسنجی بیش از 50/0 بوده است که پس ازبازبهینه سازی پارامترهای خاک این ضریب درمرحله صحت سنجیز(2014 – 2018)بالای 74/0 برای دبی روزانه بدست آمد. واین خودنشانگرپایین بودن میزان خطای مدل درشبیه‌سازی رواناب خروجی حوزه آبخیزمی‌باشد.واژه‌های کلیدی: مدل هیدرولوژیکی، شرایط تغییراقلیم،حوزه آبخیز تجن.