فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی این پژوهش، ساخت بسته­ آموزشی مهارت ­های اجتماعی مبتنی بر ذهن­ آگاهی برای دانش ­آموزان دیرآموز و بررسی اثربخشی آن بر مؤلفه­ های مهارت ­های اجتماعی در آنها بود. روش این پژوهش کمّی و از نوع نیمه­ آزمایشی با طرح پیش ­آزمون-پس ­آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری کلیه دانش ­آموزان پسر دیرآموز مقطع پنجم ­و­­ششم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که از بین آنها 30 نفر به صورت نمونه­ گیری­ در­ دسترس انتخاب شدند و با گمارش تصادفی، در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. بسته آموزشی مهارت­ های ­اجتماعی مبتنی بر ذهن­ آگاهی بر اساس مؤلفه ­های مهارت­ های اجتماعی در دیگر برنامه ­های آموزشی، تکنیک ­های ذهن ­آگاهی و نظر گروهی از روان­شناسان تربیتی و معلمان دانش ­آموزان دیرآموز و پیشینه ­های پژوهشی مرتبط، طراحی و ساخته شد. این بسته در قالب 8 مهارت گوش­دادن، پیروی از قانون، توجه به تکلیف، درخواست­ کمک، رعایت­ نوبت در مکالمه، مسئولیت­ پذیری، کنترل­ خشم، و دوستی­ کردن طی 10 جلسه به افراد گروه آزمایش به­صورت آن­لاین (به دلیل شرایط قرنطینه ناشی از کرونا) آموزش داده ­شد. افراد گروه گواه در این زمان این آموزش را دریافت نکردند. ابزار پژوهش فرمِ ­والدین مقیاس درجه ­بندی مهارت ­های­ اجتماعی گرشام و الیوت (1990) بود. کلیه داده­ های متغیر وابسته مهارت ­های­اجتماعی با چهار مؤلفه مشارکت، قاطعیت، مسئولیت­پذیری، و خودکنترلی با استفاده از نرم­افزار26 SPSS مورد تجزیه ­تحلیل قرار گرفتند، و بنا به ضرورتِ حاصل از بررسی نتایج پیش­فرض ­های آزمون تحلیل­کواریانس، در پردازش داده­ ها، آزمون­ هایU­من­ویتنی و t مستقل به کار رفتند. یافته­ ها نشان ­دهنده معناداری تفاوت در مؤلفه­ های مشارکت (P=0/001)، قاطعیت (P=0/000)، و مسئولیت ­پذیری (P=0/000)، و عدم ­وجود تفاوت معنادار در مؤلفه خودکنترلی(P=0/001) بود. در کل یافته ­های این پژوهش اثربخشی بسته آموزشی مهارت­ های اجتماعی مبتنی بر ذهن ­آگاهی بر مؤلفه­ های مهارت­ های اجتماعی در دانش­ آموزان دیرآموز را تأیید کردند. از این بسته ­آموزشی می­توان به­ عنوان یک ابزار کمک آموزشی، در جهت بهبود مهارت­های اجتماعی این دانش ­آموزان در خانه و مدرسه استفاده کرد تا آنها بتوانند در جامعه به ­عنوان شهروندانی مستقل و کارآمد ظاهر شوند.