شناسایی ساختار گسلی و تحول چشمههای کارستی با استفاده از رادار نفوذی (مطالعة موردی: استان کرمانشاه)
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
در مناطق کارستی، هدف اساسی، روش ژئوفیزیکی بررسی قسمتهایی ازسنگهای کربناته است که مشاهدۀ مستقیم آنها امکان ندارد. با روش ژئوفیزیکی، میتوان در مورد حجم سنگ و تشریح افقهای حاوی ناپیوستگیهایی که در مطالعات کارست، بسیار اهمیت دارد، اطلاعات باارزشی بهدست آورد. منطقۀ مورد تحقیق در زونهای زاگرس رورانده و چین خورده، قرار دارد و از سازندهای سخت (کربناته)تشکیـل شده است. چشمههای کارستی استان کرمانشاه، نقش مهمی در تأمین و تغذیة آب استان دارد، به همین دلیل با عملیات ژئوفیزیکی، اقدام به شناسایی و تعیین نقش زمینساخت (گسل و شکستها) در ایجاد و تحوّل چشمههای کارستی شده است. روش الکترومغناطیسی رادار (GPR) یکی از روشهای مهم برای آشکارسازی ساختارهای سطحی و نزدیک به سطح زمین می باشد. درتحقیق حاضر، عملیات ژئوفیزیک با استفاده از دستگاه رادار در محدود دو چشمه، سراب یاوری (زون زاگرس مرتفع منطبق بر روراندگی) و سراب نیلوفر (زون زاگرس چین خورده) انجام گرفت. با استفاده از آنتن 100 مگاهرتز غیر پوششی و نگاشتهای حاصله، سرعت موج در لایة بهدست آمد، شکستگی سطحی، ساختار چین خورده و میزان تحول این مناطق مورد مطالعه قرار گرفته. با بررسی نیمرخهای بهدست آمده، مشخص شد که چشمۀ سراب یاوری که در زون زاگرس شکسته واقع شده، تعداد گسل و بهم ریختگی لایه و پدیدة انحلال بیشتر است، در صورتی که تعداد گسل و میزان انحلال در چشمۀ سراب نیلوفر که دورتر از زون شکسته و نزدیک به زون زاگرس چین خورده واقع شده به مراتب کمتر از چشمۀ سراب یاوری است. این امر نشان میدهد که به کمک رادار، میتوان به مطالعۀ دقیق ساختار و تحول چشمههای کارستی پرداخت و نتایج قابل قبولی بهدست آورد .