تبیین مسئلۀ طرد رنگها از منظر ضرورت ساختاری در تراکتاتوس
نویسندگان
1 دانشیار فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری فلسفه معاصر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان
3 دانشیار فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان
doi
10.48308/kj.2025.239795.1322چکیده
این مقاله به بررسی مسئلۀ طرد رنگها در رسالۀ منطقی-فلسفی ویتگنشتاین میپردازد. ویتگنشتاین در این کتاب تصریح میکند که تنها یک نوع ضرورت وجود دارد و آن ضرورت منطقی است. بااینحال، مسئلۀ طرد رنگها –به این معنا که دو رنگ نمیتوانند همزمان در یک نقطه از مکان قرار گیرند– چالش جدی برای این دیدگاه به وجود میآورد. زیرا از یک سو عطف همزمان دو گزارۀ رنگی (برایِمثال، «نقطۀ الف قرمز است» و «نقطۀ الف سبز است») ممکن نیست و، از سوی دیگر، به نظر نمیرسد که این امتناع یک تناقض منطقی باشد. تاکنون راهحلهای مختلفی برای رفع این چالش پیشنهاد شده است. این مقاله، با تحلیل انتقادی راهحلهای مطرحشده، مفهوم «ضرورت ساختاری» را معرفی میکند، ضرورتی که از حدود و امکانهای ترکیبی اشیا ناشی میشود. سپس، در پرتو این مفهوم میکوشد نوعی ضرورت منطقی متفاوت از همانگویی را تبیین کند و نشان دهد که چگونه این تبیین میتواند پاسخی مناسب به مسئلۀ طرد رنگها ارائه دهد.