نیازهای نوجوانان در رابطه‌ی والد - فرزندی، یک مطالعه‌ی کیفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22111/jeps.2021.6386
چکیده

نوجوانی یکی از دوره‌های مهم زندگی است. پژوهش حاضر به بررسی نیازهای نوجوانان 11-14 ساله ایرانی در رابطه با والدین‌شان می‌پردازد. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری بود. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه­های باز نیمه ساختار یافته با نوجوانان 11 تا 14سال دبیرستان­های شهر تهران در طول زمستان1397 صورت گرفت. برای تعیین حجم نمونه از روش رسیدن به اشباع استفاده شد.  24 نوجوان با روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند و تا رسیدن به اشباع مصاحبه با آنها ادامه یافت. سپس مکالمات ضبط و دست­نویس شده با استفاده از تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل محتوایی قرار گرفته است.حاصل این تحلیل 6 مضمون اصلی شامل نیاز به محیط دلگرم کننده و مشوق، دادن آزادی های با نظارت برای کسب هویت، نیاز به پذیرفته شدن بی قید و شرط، پرداختن به عواطف و هیجانات و رابطه امن و دردسترس با والدین بوده است که هر یک بین 4 تا 6 مضمون فرعی را نیز در بر ­گرفتند. مصاحبه با نوجوانان، به 6 نیاز اساسی آنان در رابطه با والدین‌شان رسید. یافته­های این مطالعه نشان داد که از منظر نوجوانان، داشتن رابطه خانوادگی همراه با امنیت، صمیمیت، شادی، پذیرش وآزادی از مهمترین نیاز­هایی است که در این دوره زندگی دارند و به رسمیت شناختن این نیاز­ها از سمت والدین می­تواند به نوجوانان کمک کند تا عبور سالمی همراه با رضایت و سلامت روان از این دوره زندگی داشته باشند. همچنین به روانشناسان و مشاوران و سایر افراد و سازمان­هایی  که با نوجوانان و مسائل آنها در ارتباط هستند  برای طراحی پروتکل­های مداخلاتی جهت بهبود رابطه والد و نوجوان کمک می­کند.