اثربخشی آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی بر خودتنظیمی هیجانی کودکان با اختلال اضطراب

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 استاد تمام گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

5 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2022.66971.3964
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی بر خودتنظیمی هیجانی کودکان با اختلال اضطراب انجام شد. روش پژوهش از نوع روش پژوهش نیمه‌آزمایشی (با گروه آزمایش و گواه) با طرح سه مرحله‌ای (پیش‌آزمون- پس‌آزمون-پیگیری) و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کودکان دارای اختلال اضطراب بود که در پایه چهارم و پنجم دبستان در سال تحصیلی 1401-1400 در شهر تهران مشغول به تحصیل بودند. در این پژوهش تعداد 35 کودک دارای اختلال اضطراب با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جایدهی شدند (18 کودک در گروه آزمایش و 17 کودک در گروه گواه). کودکان در آزمایش آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی را طی دو و نیم ماه در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه اضطراب کودکان (CIQ) (اسپنس، 1999) و پرسشنامه خودتنظیمی هیجانی (ESRQ) (شیلد و کیکتی، 1998) استفاده شد. داده‌های حاصل با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی بر اضطراب (0001>P؛ 61/0=Eta؛ 06/53=F) و خودتنظیمی هیجانی (0001>P؛ 68/0=Eta؛ 99/72=F) کودکان با اختلال اضطراب تأثیر معنادار دارد. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که آموزش مهارت‌های ذهن‌آگاهی با بهره‌گیری از کسب آگاهی نسبت به هیجانات، آگاهی نسبت به اعمال پنج حس اصلی بدن و بکارگیری ذهن‌آگاهی در زندگی روزمره می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت بهبود کاهش اضطراب و بهبود خودتنظیمی هیجانی در کودکان با اختلال اضطراب مورد استفاده قرار گیرد.