بررسی الگوی کانسارسازی آهن در کانسار گلگهر سیرجان، کرمان
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
doi
چکیده
کانسار سنگ آهن گلگهر در 55 کیلومتری جنوب باختری سیرجان و در خاوری زون سنندج-سیرجان واقع شده است. سنگهای همبرکانسار شامل واحدهای رسوبی ± آتشفشانی دگرگون شده در رخساره شیست سبز و با سن احتمالی پروتروزوییک پسین- پالئوزوییک پیشین است. مهمترین واحدهای سنگی میزبان کانسار شیل، ماسه سنگ، سیل بازالتی، گابرویی و دیابازی، سنگهای یخساری (دیامیکتیت) و توالیهای کربناتی- چرتی میباشد که در قسمت بالایی با توالیهای ضخیم کربناتی پایان مییابد. ساخت کانسار شامل نوارهای ضخیم، متوسط و ریز مگنتیت همراه با شیل، ماسه سنگ و کربناتهای چرتی است. حضور قطعات معلق و تخریبی درون نوارهای مگنتیت و سنگهای همبر، کانسار را در گروه آهن نواری راپیتان قرار میدهد. نوارهای مگنتیت با بافتهای دانهای، نواری و تودهای به خوبی بیانگر رسوبگذاری آهن به شکل هیدرومگنتیت است. حضور مواد آلی (گرافیت) و ریز لایههای پیریت بیانگر شرایط اکسایش- کاهش و تغییرات سریع فوگاسیته اکسیژن در زمان تشکیل کانسار است. سیلهای بازی منطقه از نوع بازالت تولئیتی بوده و بیانگر عملکرد کافت ناقص اقیانوسی در زمان تشکیل کانسار میباشد. حضور دیامیکتیت و قطعات معلق بیانگر رسوبگذاری دریایی- یخچالی، همراه با فعالیتهای متصاعدی آتشفشانی است. نفوذ آب دریا به درون حوضه کافتی و واکنش با سنگهای نفوذی ، سنگهای دگرگونی قدیمی آهندار و کانسارهای آهن نواری قدیمی منجر به شستشو و انتقال آهن و سیلیس، به شکل محلولهای گرمابی- بروندمی شده است. برگشت بالارونده محلولهای گرمابی به درون آب دریا و حوضه رسوبی و برخورد با آبهای سرد یخساری منجر به نهشت هیدرومگنتیت در بین رسوبات و قطعات تخریبی یخچالی شده است. حضور بافت تودهای مگنتیت، مقادیر زیادی تورمالین و عیار کم منگنز بیانگر کانسار از نوع همجوار، به مرکز فعالیتهای آتشفشانی- رسوبی با دمای تقریبی 100 تا 250 درجه سانتیگراد است.
