سنگ‌نگاری ، ژئوشیمی و ژئودینامیک دایکهای مرادلو (شمال باختری اردبیل)

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور، مرکز اردبیل، اردبیل، ایران

2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

در منطقة مرادلو واقع در شمال مشکین شهر و شمال باختری ایران، افزون بر 300 دایک کوچک و بزرگ در وسعتی معادل 140 کیلومتر مربع برونزد یافته است. این دایکها دارای یک روند غالب NNE – SSW بوده و در زمینه‌ای از برشهای آتشفشانی به سن ائوسن زیرین تزریق شده‌اند. مطالعات پیشین بدون اشاره به ژئوشیمی و ژئودینامیک آنها، تنها دو ترکیب سنگ‌شناسی پیروکسن آندزیتی و تفریتی را برای این دایکها مشخص کرده است . مطالعات سنگ‌نگاری وجود دست کم 6  طیف سنگ‌شناسی و شواهـدی از آمیختگی و آلایش ماگمایی را در این دایکها نشـان می‌دهد. نمودارهای ژئوشیمیایی ضمن تأیید تفریق بلورین به عنوان عامل اساسی در تحولات ماگمایی، ماهیت پتاسیک و شوشونیتی را برای ماگمای سازندة دایکها و گداز بخشی ناچیز از یک منشأ سرشار از LILE یا گوشتـة متاسوماتیـزه را برای تولید ماگمای آنها مشخـص می‌سازند. و بالاخره در نمودارهای زمین ساختی _ماگمایی، نمونه‌های مربوطه جایگاه کمانهای حاشیة قاره‌ای، کمانهای پس از برخورد و جزایر کمانی را برای این دایکها نشان می‌دهند. جمع‌بندی داده‌های فوق بیانگر این حقیقت است که سنگ‌زایی و ژئودینامیک دایکها از الگوی پیچیده‌ای پیروی می‌کند که در آن گداز بخشی گوشتة متاسوماتیزه، ذوب پوستة فرورانشی قدیمی، تداخل رژیمهای زمین‌ساختی و تفریق و تحول ماگمای مادر در آشیانه و مجاری ماگمایی نقش قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند.