بررسی عوامل مؤثر بر سیل خیزی حوضة آبریز ماهنشان-انگوران

نویسندگان

1 مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، کرج ایران

doi
10.22125/iwe.2022.263490.1457
چکیده

شناخت پدیده ی سیل و برآورد پتانسیل سیل خیزی نقش مهمّی در مدیریت و پیش بینی سیلاب هر منطقه دارد. با توجه به سیل خیزی حوضه آبریز ماهنشان-انگوران استان زنجان، در این تحقیق عوامل مؤثر بر سیل خیزی این حوضه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. بدین منظور ابتدا نقشه ی شماره منحنی حوضه با تلفیق نقشه های خاک، کاربری اراضی، نقشه رقومی ارتفاع و جدول Look up در محیط GIS ایجاد شد. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP و بر پایه اثرات ترکیبی به هر یک از عوامل شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، شماره منحنی، نسبت انشعاب، تراکم زهکشی، بارش، طول حوضه و سنگ شناسی حوضه وزن مناسب اختصاص یافت و از هم پوشانی لایه های وزن دار شده نقشه ی خطر سیل خیزی تهیه شد. نتایج نشان داد که بیشترین وزن از بین عوامل مؤثر متعلق به عامل شماره منحنی حوضه و برابر با 0.362 می باشد. سایر عوامل مؤثر به ترتیب عبارتند از: کاربری اراضی، شیب، بارش، تراکم زهکشی، نسبت انشعاب، طول حوضه، جهت شیب و عامل سنگ شناسی که به ترتیب دارای وزن های مؤثر بر سیل خیزی برابر با 0.174، 0.142، 0.118، 0.090، 0.051، 0.042، 0.042 و 0.016 می باشند. با توجه به نقشه سیل خیزی تهیه شد قسمت های غربی حوضه به دلیل ارتفاع و بارش بیشتر خطرپذیری بالاتری نسبت به قسمت های دیگر حوضه دارد که خود دلیلی بر صحت محاسبات است.