شرطیة پاسکال؛ آیا نظریة معقولیت یک برهان است؟

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دانشگاه تهران

doi
10.22054/wph.2010.5800
چکیده

بحث دربارة مقصود پاسکال از ارائة شرطیه هنوز به جواب مقبول همه نرسیده است! آیا پاسکال در پی ارائة یک برهان است و یا تنها می‌خواهد دعوتی به محفل انس خود نماید؟ آیا مخاطب او ملحد است و یا درصدد تقویت ایمان مسیحی است؟ ریشه‌های قبلی شرطیة پاسکال کجاست؟ در مقاله حاضر ضمن بررسی تأملات پاسکال و مهم‌ترین شرح‌های آن تا حد امکان کوشش شده است ابتدا گفتار او ایضاح و سپس با روشن‌تر کردن پرسش‌های فوق، اقوال متعارض در این باره تبیین شود، لذا ابتدا قرائت دینی از معقولیت ارائه شده و سپس ضمن بررسی ریشه‌های تاریخی بحث و تحلیل پیش‌فرض‌ها و مقدمات شرطیة پاسکال، با رجوع به اهم نقادی‌های دربارة آن، وجوه تعارض برداشت از معقولیت مشخص شده و به برخی توسعه‌ها و تحولاتی که در خلال این مباحث به‌ویژه در‌اندیشة معاصر پدید آمده، پرداخته شده است. مهم‌ترین نتیجة بحث این است که بسیاری ایرادات وارد شده بر معقولیت پاسکال حاصل جدا کردن آن از مقدمات و مفروضاتش بوده است.