مطالعه بنتونیتها و زئولیتهای منطقه معلمان(جنوب دامغان)، با نگاهی به کانسار بنتونیت سوسنوار و زئولیت گندی
نویسندگان
1 گروه شیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه زمین شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
4 شرکت ملی حفاری، اهواز، ایران
doi
چکیده
منطقة مورد مطالعه در محدوده معلمان، درجنوب باختر چارگوش ترود، در طول جغرافیایی 54˚ 30' تا 54˚ 39' خاوری و عرض 35˚ 18' تا 35˚ 21' شمالی و از نظر تقسیم بندی ساختاری ـ رسوبی، در محدوده گودالها قرارگرفته است. در بخش شمالی این منطقه، سازند معادل کرج از روستای سوسنوار تا جنوب معدن کائولن گندی رخنمون خوبی دارد. از نظر سنگشناسی، این سازند دارای شیل، مارن، ماسهسنگ، سنگآهک، دولوستون، رادیولاریت، توفیت، زئولیت و بنتونیت بوده و سن سازند آن در این منطقه، لوتسین(ائوسن میانی) است. مطالعات برروی انواع، ترکیب، و محیط تشکیل لایههای بنتونیتی و زئولیتی کانسار بنتونیت سوسنوار و زئولیت گندی انجام شده است. با توجه به بررسیهای به عمل آمده و نتایج حاصل، شیشه آتشفشانی (و شاردهای) به وجود آورنده بنتونیتها و زئولیتها، اسیدی (ریولیتی تا داسیتی) و سری ماگمایی تشکیل دهنده آنها قلیایی است. تبدیل شیشه به بنتونیت و زئولیت، در شرایط دیاژنزی، در یک محیط کم ژرفای دریایی، مانند لاگون رخ داده است. در طی دیاژنز، بنتونیتها منیزیم و کلسیم و زئولیتها سدیم و پتاسیم بیشتری جذب کردهاند. نوع رس بنتونیتها، اسمکتیت(بدلیت) و از نوع وایومینگ، و نوع زئولیتها، کلینوپتیلولیت سدیمدار است.
