بررسی تاثیر رقوم آب مخازن چاه‌نیمه در رسوب‌گذاری کانال آبگیر فیدر 2

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه ملی زابل

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، ایران

doi
10.22125/iwe.2022.331110.1605
چکیده

کانال‌های آبگیر مخازن خارج از مسیر، نقش کلیدی در تحقق اهداف مخازن دارند. مخازن چاه‌نیمه سیستان به منظور ذخیره و استفاده از آب در جهت شرب، توسعه کشاورزی منطقه و ایفای نقش مکمل در کنترل سیل، احداث شده‌اند. دشت سیستان در جنوب ‌شرقی کشور وابستگی شدیدی به منابع آب‌های سطحی دارد. در پژوهش حاضر از HEC RAS 6 به‌ منظور انجام شبیه‌سازی نحوه رسوب‌گذاری در کانال‌ فیدر 2 در شرایط رقوم حداکثر و حداقل سطح آب مخازن چاه‌نیمه سیستان استفاده گردید. شبیه‌سازی جریان در مدل به صورت شبه‌دائمی، با استفاده از روش گام‌به‌گام استاندارد و براساس هیدروگراف سیلاب به حجم یک میلیارد متر مکعب انجام گردید. بر اساس نتایج شبیه‌سازی در شرایط رقوم حداکثر، حجم رسوب‌گذاری کانال فیدر 2 برابر با 54200 متر مکعب می‌باشد که تراز بستر را به مقدار 1/4 متر افزایش می‌دهد و در شرایط رقوم حداقل حجم رسوب‌گذاری در کانال فیدر 2 برابر با 52700 متر مکعب می‌باشد که باعث افزایش تراز بستر به مقدار 84/3 متر شد. مقایسه نتایج در دو سناریو نشان می‌دهد که در شرایط آبگیری با رقوم حداکثر حجم رسوب‌گذاری در واحد طول برای رودخانه سیستان برابر با 5/6 متر مکعب در متر طول رودخانه گردید در حالیکه در شرایط رقوم حجم فرسایش برابر با 2/2 متر مکعب در متر رودخانه سیستان گردید. بنابراین هرچند کانال فیدر 2 در رقوم های پایین سطح آب به دلیل کاهش تراز بستر رودخانه سیستان، افزایش آبگیری از رودخانه هیرمند را به دنبال دارد، اما در تمامی شرایط آبگیری بصورت رسوب‌گذار عمل خواهد نمود.