تأثیر ضریب چسبندگی قاعده‌ای در سبک دگرشکلی پهنة گسل منقارک با به‌کارگیری روش مدل سازی آنالوگ

نویسندگان

1 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

2 دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشکده فنی، پردیس فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

doi
چکیده

پهنة شمالی ـ جنوبی گسل راستالغز منقارک در کمربند سادة چین خوردة زاگرس قرار دارد که از 30 کیلومتری باختر شیراز شروع شده و تا جنوب شهرستان دهرم به طول 140 کیلومتر ادامه دارد. ساختهای نمکی متعددی همانند جهانی، فیروز آباد و گچ از داخل پهنة گسل منقارک و ساخت نمکی کوچک دیگری در راستای راندگی کیلاق بیرون زده است. وجود ساختهای نمکی در منطقه می‌تواند بیانگر لایة جدا کننده و گرانرو در توالی رسوبی باشد. وجود  و یا تغییر در توزیع لایه‌های جداکنندة گرانرو در افقهای مختلف، می‌تواند بر چگونگی سبک دگرشکلی در بخشهای بالایی و پایینی تأثیرگذار باشد. در این نوشتار، تغییرات فضایی افقهای جداکنندة گرانرو و تأثیر آن در سبک دگرشکلی پهنة گسل منقارک با استفاده از همانند سازی مدرج آزمایشگاهی مورد بررسی  قرار گرفته است. در یک کمربند چین خورده ـ رانده، هر چه قدر ضریب چسبندگی پی‌سنگ و توالی رسوبی پوشاننده بیشتر باشد، پهنای دگرشکلی کم و شیب انباشتگی زیاد بوده و هر چه ضریب چسبندگی کم باشد، پهنای دگرشکلی زیاد و شیب انباشتگی یا شیب توپوگرافی ملایم است. وجود و ستبرای زیاد سری نمکی هرمز بین پی‌سنگ و رسوبات پوشاننده، باعث کاهش ضریب چسبندگی پی‌سنگ و رسوبات بالایی شده و نبود آن یا ستبرای کم آن بیانگر ضریب چسبندگی بالا بین پی‌سنگ و رسوبات بالایی است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که شیب انباشته دگرشکلی در منطقه متغیر بوده و به‌خوبی با نحوة توزیع لایه‌های جدا کنندة گرانرو در ارتباط بوده و از آن پیروی می‌کند. در باختر پهنة گسل منقارک، ضریب چسبندگی و شیب انباشتگی زیاد، پهنای دگرشکلی کم و در خاورپهنه، ضریب چسبندگی و شیب انباشتگی کم، پهنای دگرشکلی زیاد است.