اثربخشی شناخت‌درمانی گروهی به روش مایکل فری بر کاهش نشخوارفکری و بهبود افسردگی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22111/jeps.2021.6194
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی شناخت‌درمانی گروهی به روش مایکل فری بر کاهش نشخوار فکری و بهبود افسردگی در دانش­آموزان دختر دبیرستانی بود. روش پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش­آزمون – پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر پایه سوم مقطع دبیرستان مناطق (1-2-3-4) شهر زاهدان در سال تحصیلی 99-98‌13 بود که با استفاده از نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله­ای از بین 120 دانش­آموز دختر دبیرستانی پایه سوم به کمک سیاهه­های افسردگی بک2، سیاهه پاسخ­های نشخواری و مصاحبه تشخیصی DSM-5، تعداد 20 دانش­آموز واجد شرایط انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (برای هر گروه 10 دانش­آموز) قرار داده شدند. آزمودنی­های گروه آزمایش به مدت 12 جلسه، تحت آموزش شناخت‌درمانی گروهی به روش مایکل فری قرار گرفتند، اما گروه کنترل هیچ مداخله­ای دریافت نکردند. آزمودنی­های هر دو گروه قبل و بعد از مداخله سیاهه­های افسردگی (بک، استیر و کاربین، 1988) و پاسخ­های نشخواری (نولن-هوکسما و مارو، 1991) را تکمیل کردند. برای تحلیل داده­ها از آمار توصیفی و در سطح آمار استنباطی از تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد که بین دو گروه کنترل و آزمایش از نظر نمرات نشخوار فکری (05/0p <) و افسردگی (01/0p <) تفاوت معناداری وجود دارد و آموزش شناخت‌درمانی گروهی به روش مایکل فری بر بهبود افسردگی و کاهش نشخوار فکری در دانش­آموزان گروه آزمایش مؤثر بود. با توجه به یافته­های فوق می­توان چنین نتیجه گرفت که شناخت‌درمانی گروهی به روش مایکل فری در کاهش نشخوار فکری و بهبود افسردگی در دانش­آموزان دختر افسرده مؤثر است و می­توان از آن به‌عنوان یک روش مداخله­ای سود جست.