ارزیابی آب مجازی و شدت مصرف آب در تولید محصولات باغی استان البرز در شرایط فعلی و بهینه

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 عضو هیأت علمی بخش آبیاری و زهکشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت منابع آب، گروه مهندسی عمران، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
10.22125/iwe.2022.350295.1649
چکیده

در این تحقیق ابتدا سطح زیر کشت، متوسط آب آبیاری و عملکرد باغات با مطالعات میدانی توسط محققان و اخذ اطلاعات از جهاد کشاورزی استان البرز تعیین شد. سپس شاخص‌های مصرف آب، آب مجازی، بهره‌وری آب، آب مجازی مصرف شده و شدت مصرف آب به دست آمد. در ادامه، با استفاده از برنامه‌ریزی آبیاری، میزان آب آبیاری برای شرایط کاهش مصرف آب در باغات بررسی شد. در انتها، بهترین شرایط برای هر محصول براساس نتایج به دست آمده انتخاب و با شرایط فعلی مقایسه شد. براساس نتایج، در اکثر محصولات باغی لازم است میزان مصرف آب نسبت به شرایط فعلی کاهش یابد. بیشترین کاهش در محصولات هلو، سیب، شلیل و انگور دیده شد. تفاوت آب مصرفی برای این محصولات در دو حالت فعلی و بهینه به ترتیب 0/7، 4/6، 3/6 و 7/5 میلیون مترمکعب بود. کمترین اختلاف بین مصرف آب در حالت فعلی و بهینه نیز در محصولات انار و پسته با اختلاف 12/0 و 35/0 میلیون مترمکعب تعیین شد. متوسط آب مجازی مصرف شده توسط محصولات باغی در استان البرز در شرایط فعلی 0133/0 میلیون مترمکعب است که در حالت بهینه به 0109/0 میلیون مترمکعب کاهش یافت. از این رو، با کاهش مصرف آب در باغات، شدت مصرف آب از 33/0 به 26/0 کاهش می‌یابد. این عمل سبب صرفه‌جویی 19 درصدی در منابع آب این استان می‌گردد.