فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی می‌تواند با کمبود منابع آبی باعث باعث بروز چالش در کشور‌ها گردد و اثرات آن صرفا به نواحی خشک و نیمه خشک محدود نمی‌شود. تحقیق حاضر سعی دارد با بررسی اثر خشکسالی هواشناسی بر تراز آب زیرزمینی گامی در جهت شناسایی وضعیت خشکسالی در حوزه آبخیز هراز بردارد. بدین منظور برای بررسی خشکسالی هواشناسی از شاخص بارش استاندارد (SPI) بر اساس داده‌های 15 ایستگاه باران‌سنجی در 6 مقیاس زمانی 3، 6، 9، 12، 18 و 24 ماهه و به منظور بررسی تغییرات تراز آب زیرزمینی بر اساس داده‌های سطح ایستابی 35 چاه پیزومتریک با طول دوره آماری مشترک 29 ساله (1392- 1364) استفاده شد. همه ایستگاه‌های باران‌سنجی به نوعی پدیده خشکسالی را تجربه کرده‌اند. عمده خشکسالی‌ها از نوع نزدیک به نرمال و متوسط بوده و خشکسالی شدید و خیلی شدید کمتر در منطقه رخ داده است. در این پژوهش مشخص شد که خشکسالی با یک تاخیر 3 ماهه بر منابع آب زیرزمینی اثر دارد. در این تحقیق بیشترین همبستگی بین شاخص بارش استاندارد شده و متوسط تراز آب زیرزمینی در مقیاس زمانی 24 ماهه در ایستگاه‌های باران-سنجی نمارستاق، میان‌دشت و بابلسر در سطح 95 درصد و در سایر ایستگاه‌های باران‌سنجی در سطح 99 درصد معنی‌دار می‌باشد. رابطه رگرسیونی بین SPI-24 ایستگاه‌های باران‌سنجی و متوسط تراز آب زیرزمینی نشان داد که از بین ایستگاه-های باران‌سنجی منطقه مورد مطالعه، ایستگاه سرخرود بیشترین سهم بارش را با ضریب تبیین 3/42 درصد از واریانس متوسط سطح ایستابی منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده و 7/57 درصد متاثر از سایر عوامل می‌باشد.