ارزیابی و مقایسه شاخص ردپای آب محصولات زراعی در استان‌های خراسان رضوی، کرمان و اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

2 گروه توسعه کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، ایران

doi
10.22125/iwe.2023.413388.1741
چکیده

کشاورزی بخش کلیدی و مصرف‌کننده اصلی منابع آب شیرین دنیاست. درک روشنی از تقاضای آب در بخش کشاورزی برای تولید و مصرف محصوت ، امری ضروری است.بررسی وضعیت موجود کشاورزی بیانگر آن است که با وجود پتانسیل افزایش تولید محصولات کشاورزی، به دلیل فقدان سیستم مدیریتی صحیح، امکان استفاده بهینه از منابع آب و خاک میسر نشده است. در این راستا بررسی راهکارهای استفاده بهینه آب از طریق بازنگری در تخصیص منابع آب و مدیریت آن امری لازم و ضروری است. در این پژوهش، با استفاده از ارزیابی شاخص ردپای آب، ردپای آب محصولات یونجه، هندوانه، ذرت علوفه‌ای، گندم، کلزا، خیار و پیاز در استان‌های خراسان رضوی، کرمان و اصفهان، محاسبه و با یکدیگر مقایسه شدند تا مشخص گردد، کدام استان از منظر شاخص ردپای آب، شرایط کاشت مطلوب‌تری برای هریک از محصولات دارد. نتایج نشان داد استان اصفهان از منظر ردپای آب محصولات یونجه، گندم، هندوانه،خیار، ذرت علوفه‌ای و پیاز از شرایط مطلوب‌تری نسبت به دو استان دیگر برخوردار است. در مورد محصول کلزا استان‌های خراسان رضوی و اصفهان تفاوت محسوسی با یکدیگر ندارند و استان کرمان در کشت این محصول در اولویت آخر قرار دارد. در راستای یافته‌های این پژوهش پیشنهاد می‌شود با توجه به شاخص ردپای آب، محصولاتی که از نظر این شاخص به آب کم‌تری نیاز دارند، در این استان‌ها به ترتیب اولویت کشت و تولید شوند.