تحلیل اقتصادی-زیست محیطی طرح های توسعه منابع آب در شرایط خشکسالی در منطقه سیستان با رویکرد IWRM

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22125/iwe.2022.352948.1655
چکیده

آب یکی از مهم‌‌ترین مسائل جهان می‌باشد، که در زندگی مردم نقش بسزایی دارد. با توجه به پیشرفت در تمامی ارکان جامعه خصوصاً پیشرفت در بخش‌های اقتصادی-اجتماعی، صنعتی و همچنین رشد جمعیت نیاز آبی افزایش یافته است. با نگاهی کلی به تجربه‌های سال‌های اخیر و تجربه‌های جهانی، نشان دهنده این موضوع می‌باشد که محدودیت‌های منابع آب ناشی از کمبود این منابع نیست، بلکه ناشی از عدم مدیریت منابع می‌باشد. در این راستا، مدیریت منابع آب در نواحی خشک و نیمه خشک همچون سیستان که با خشکسالی پی‌درپی روبه‌رو می‌باشد، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. لذا در مطالعه حاضر با استفاده از تکنیک چند شاخصه خاکستری به ارزیابی و اولویت‌بندی طرح‌های توسعه منابع آب با توجه به جنبه‌های مختلف مدیریتی پرداخته‌ شده است. طبق نتایج براساس چهار رویکرد اقتصادی، اجتماعی، فنی و زیست محیطی، از مهم‌ترین یافته‌های تحقیق از دیدگاه کارشناسان می‌توان به کاهش تلفات آب (کاهش تبخیر به میزان 50%)، راندمان آبیاری 50% در بخش کشاورزی و کاهش تلفات آبیاری (کاهش تبخیر به میزان 30%) به ترتیب در اولویت اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین انتقال آب به اراضی زابل در اولویت آخر قرار گرفته ‌است. همچنین از دیدگاه کشاورزان مهم‌ترین نتایج این تحقیق، کاهش تلفات آب (کاهش تبخیر به میزان 50%)، راندمان آبیاری 50% در بخش کشاورزی و راندمان آبیاری 70% در بخش کشاورزی به ترتیب در اولویت اول تا سوم قرار گرفته‌اند.