تعیین آستانه تحمل به شوری 11 رقم و ژنوتیپ انتخابی بادام

نویسندگان

1 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 دانشیار پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

4 عضو هیات علمی

doi
10.22092/jwra.2019.118522
چکیده

  آستانه تحمل به شوری گیاهان باغی بر اساس میزان کاهش عملکرد در شرایط شور در مقایسه با شرایط غیرشور بدست می­آید. به­منظور تعیین آستانه تحمل به شوری و شیب کاهش عملکرد در برخی از ارقام و ژنوتیپ­های انتخابی بادام، پژوهشی به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملأ تصادفیبادوعاملژنوتیپبادام در11 سطح (تونو، نانپاریل، مامایی، شکوفه، سهند، شاهرود12، A200،25-1، 16-1 و40-13 پیوندشدهرویپایهGF677 وپایه GF677 (پیوند نشده به عنوان شاهد)) و شوریآبآبیاریدر پنجسطح (5/0، 5/2، 9/4، 3/7 و 8/9 دسی­زیمنسبرمتر)، انجامشد.در پایان پژوهش، آستانه تحمل به شوری و شیب کاهش عملکرد در ژنوتیپ­های مورد مطالعه بر حسب بیوماس گیاهان محاسبه شد. نتایج نشان داد کهکمترین میزان آستانه تحمل به شوری مربوط به ژنوتیپ 16-1 (22/2 دسی­زیمنس­بر­متر) بود و پس از آن ارقام مامایی (28/2 دسی­زیمنس­بر­متر) و سهند (39/2 دسی­زیمنس­بر­متر)، قرار داشت. در نقطه مقابل، بیشترین آستانه تحمل به شوری در رقم­های شکوفه، شاهرود 12 و ژنوتیپ 25-1 به ترتیب به میزان (80/5، 84/4 و 80/4 دسی­زیمنس­بر­متر)، مشاهده شد. بیشترین شیب کاهش عملکرد با افزایش شوری در ژنوتیپ 40-13 (05/8 درصد)، و پس از آن در ارقام A200(86/7 درصد) و نان­پاریل (55/7 درصد)، ثبت شد. در نقطه مقابل، کمترین مقدار شیب کاهش عملکرد در رقم­های شاهرود 12(60/5 درصد)دیده شد. در مجموع نتایج نشان داد، میزان شوری که موجب کاهش عملکرد 50 درصدی در ارقام شاهرود12، شکوفه و ژنوتیپ 25-1، می­شود، به ترتیب 05/5، 43/4 و 55/3 دسی­زیمنس برمتر نسبت به پایه­های شاهد (بدون پیوند)، بیشتر است. کاهش 50 درصدی در عملکرد رقم­های شاهرود12، شکوفه، ژنوتیپ 25-1 و پایه GF677به­ترتیبدر شوری­های 23/13، 59/12، 71/11 و 16/8 دسی­زیمنس­برمتر مشاهده شد. گفتنی است که در پژوهش­های قبلی گزارش شده است کهدر شوری هفت دسی‏زیمنس­بر­متر تا میزان 100 درصد از عملکرد (بیوماس) درختان بادام کاسته می­شود، در حالیکه در ارقام شاهرود 12 و شکوفه پیوند شده روی پایه GF677در شوری هفت دسی‏زیمنس بر متر تنها به ترتیب 12 و 9 درصد از عملکرد کاسته شد.بر این اساس می­توان ترکیب­های پیوندی مذکور را برای مناطقی با شوری­های متوسط توصیه نمود.