تأثیر دور و دو روش آبیاری بر شاخص‌های رشد و بهره‌وری آب رزماری (Rosmarinus officinalis L.)

نویسندگان

1 استاد تمام، گروه فارماکوگنوزی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی و سنتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران.

2 داتشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل

4 مدرس گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران .

5 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل.

doi
10.22092/jwra.2019.118525
چکیده

مدیریت صحیح آب در مزرعه باعث استفاده بهینه از منابع آب، خاک، کود و تولید محصولاتی با کمیت و کیفیت بالا می‌شود. در این راستا، به‌منظور ارزیابی اثر دور مختلف آبیاری بر اساس تبخیر از تشت در دو سیستم آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی بر شاخص‌های رشد رزماری، آزمایشی بصورت کرت­های یک بار خرد شده، در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در شهر کرمان در سال زراعی 1394 اجرا گردید. در این آزمایش سه دور آبیاری بر اساس سه سطح تبخیر (25=1I، 40=2Iو 55=3Iمیلی‌متر تبخیراز تشت) به عنوان عامل اصلی ودو سیستم آبیاری قطره‌ای (سطحی =1Sو زیرسطحی =2S)به عنوان عامل فرعیمورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد که وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه زایا و شاخص سطح برگ در 2I در مقایسه با1I، به‌ترتیب 9/12، 6/12، 6/13 و 3/5 درصد کاهش داشت ولی با وجود این، صرفه‌جویی 1/44 میلی‌متر آب (1/21 درصد) و افزایش 6/3 درصدی بهره‌وری آب حاصل شد. از طرف دیگر بهره‌وری آب، وزن خشک اندام هوایی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه زایا و شاخص سطح برگ در سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی به‌ترتیب 1/15، 3/18، 7/9، 5/12 و 15 درصد نسبت به سیستم آبیاری سطحی بیشتر بود و تنظیم دور آبیاری بر اساس سطح 40 میلی‌متر تبخیر از تشت اعمال شده در سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در بهترین جایگاه از لحاظ صفت بهره‌وری آب قرار دارد. بنابراین استفاده از آبیاری قطره­ای زیرسطحی در تیمارI2  در کشت گیاه دارویی رزماری در شهر کرمان می­تواند راهکاری مناسب برای صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش بهره‌وری آب در دوره­های خشکسالی باشد.