پیش بینی گروهی و هشدار وقوع سیل در سد مخزنی دز با بهره‌گیری از داده‌های پیش بینی-مجدد بارش و دما GEFSv12

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استادیار، گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد، گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22125/iwe.2023.365211.1682
چکیده

لازمه بهره برداری مخزن در شرایط سیلابی، پیش‌بینی حجم آب ورودی به مخزن است که اهمیت آن در حوضه‌های کوهستانی با رژیم بارانی-برفی دو چندان است. هدف اصلی در پژوهش حاضر، ارزیابی دقت داده‌های پیش بینی مجدد GEFSv12 به عنوان ورودی مدل مفهومی بارش-رواناب HEC-HMS، در پیش بینی و صدور هشدار وقوع سیلاب ورودی به مخزن سد دز در جنوب غربی ایران بوده است. بدین منظور پس از استخراج پارامترهای بارش و دما (شامل مقادیر کنترل و اعضا) تا افق پیش بینی 10-روزه اقدام به تولید پیش بینی گروهی سیلاب شد. در این پژوهش، با شرط تجاوز اکثریت نسبی اعضای پیش‌بینی‌کننده از دبی آستانه (معادل 1620 و 2640 متر مکعب بر ثانیه به ترتیب با دوره بازگشت 2 و 5 ساله) دستور صدور پیش‌هشدار آگاهی از وقوع سیل صادر می شود. در حالی که در حوضه‌هایی با رژیم بارانی-برفی پیش بینی سیلاب دارای پیچیدگی های بسیاری است، نتایج شاخص‌های ارزیابی در این تحقیق نشان داد که از 5 روز قبل (افق زمانی پیش بینی 5-روزه) می‌توان انتظار بهبود قابل توجهی در دقت پیش بینی داشت. از طرفی، رابطه‌ی مستقیمی بین کاهش افق پیش بینی و افزایش دقت پیش بینی مشاهده نشد. نتایج بررسی احتمالاتی درصد توافق اعضا در تجاوز از آستانه دبی 2640 متر مکعب بر ثانیه بیانگر اعلان هشدار در بازه پیش بینی 4 الی 7 روز قبل ‌می باشد.