خاستگاه و ویژگیهای زمینساختی توده گرانیتوییدی بروجرد (باختر ایران)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
توده گرانیتوییدی بروجرد به سن ژوراسیک میانی در زون ساختاری سنندج- سیرجان قرار دارد. این توده دارای طیف ترکیبی از کوارتزدیوریت و گرانودیوریت تا مونزوگرانیت بوده که در سنگهای دگرگونی ناحیهای (فیلیتهای همدان) تزریق شده است. معیارهای محاسباتی برای تمایز گرانیتوییدهای کوهزایی از ناکوهزایی که بر روی پارامترهای معرفی شده انجام گرفته است، نشان میدهد که این توده با داشتن R>0 مشخصه گرانیتوییدهای کوهزایی را دارد. به عنوان مثال، ویژگیهای ژئوشیمیایی غنیشدگی از LILEs (Cs,K,Rb,U,Th) نسبت به HFSEs بویژهNb و Ta، تهیشدگی از عناصرBa,Sr,Ti,P، بالا بودن نسبتهای Th/Yb (>5) مطابق با بالا بودن نسبتهای La/Yb (>10 تا 100)، داشتن ویژگی مربوط به گرانیتهای نوع I،کالکوآلکالن، پتاسیم بالا، متاآلومین تا کمی پرآلومین و… نشان میدهند که این توده در ارتباط با یک زون فرورانش و در موقعیت کمان آتشفشانی آن تشکیل شده است. افزون بر آن، فرایندهای آغشتگی پوستهای نیز در تغییر ویژگی اولیه ماگماها که کم و بیش در مناطق فرورانش متداول است، در سنگهای این توده نقش مهمی داشتهاند. نمودارهای تعیین محیط زمینساختی نیزنشان میدهد که این توده از نوع گرانیتهای کمان آتشفشانی(VAG) است و گمان میرود که در پیوند با پدیده فرورانش صفحه اقیانوسی نوتتیس به زیر ورقه قارهای سکوی ایران حاصل شده باشد.