فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبیه‌سازی رواناب در حوزه‌های آبخیز برای مدیریت رواناب حاصل از بارش ضروری است. مدل‌های هیدرولوژیکی متفاوتی برای این منظور ارائه شده که در این تحقیق مدل BILAN برای اولین بار به‌منظور شبیه‌سازی رواناب استان اردبیل در 23 ایستگاه هیدرومتری با حداقل 20 سال دوره آماری برای داده‌های بارش، دما، رطوبت و دبی انجام شد. برای واسنجی هشت پارامتر مدل شامل Spa، Dgm، Dgw ، Alf، Mec،Wic، Soc، Gid با الگوریتم ژنتیک بهینه‌سازی و سری‌های ماهانه شبیه‌سازی شده و مشاهداتی در خروجی حوزه آبخیز محاسبه شدند. کارایی مدل با نمایه‌های آماری ضریب کارایی (CE)، ریشه ﻣﺮﺑﻌﺎت ﺧﻄﺎ (RMSE) و ضریب تبیین (R2) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که در دوره واسنجی، دامنه‌های مقادیر شاخص‌‎های ارزیابی R2 در ایستگاه‌های شمس‌آباد (92 درصد)، ننه‌کران (42 درصد)، مشیران (38 درصد)، باروق (51 درصد) بهتر است. هم‌چنین دوره اعتبارسنجی ایستگاهای عموقین، آتشگاه، نیر، نمین، سامیان، ویلادرق و شمس آباد با R2 بیش از 60 درصد بهترین کارایی مدل BILAN را نشان دادند و ایستگاه‌های گیلانده، ایریل، احمدکندی، باروق و پل الماس با R2 کم‌تر از 5 درصد کارایی چندانی در شبیه‌سازی جریان رودخانه نداشتند. در مجموع با توجه به نتایج ارزیابی عملکرد مدل می‌توان گفت که مدل BILAN در تعدادی از ایستگاه‌های مورد بررسی دارای کارایی نسبتاً قابل قبولی است و می‌تواند به‌منظور اهداف مدیریت رواناب حوضه‌های آبخیز در این منطقه به‌کار رود.