ارزیابی عملکرد سیستم‌های آبیاری قطره‌ای در مناطق جنوبی استان فارس

نویسندگان

1 هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه هرمزگان

2 هیات علمی گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه هرمزگان

doi
10.22125/iwe.2022.340071.1628
چکیده

هدف از اجرای این تحقیق، ارزیابی سیستم‌های آبیاری قطره‌ای اجرا شده جنوب استان فارس و شناسایی نقاط قوت و ضعف این سیستم‌ها و در نهایت ارائه راهکارهادر جهت بهبود عملکرد این سیستم‌ها می‌باشد. در این تحقیق 5 زمین زراعی A11، B2، D4، C7 و E5 با کشت محصولات کلزا و گندم در بخش بیرم شهرستان لارستان و بخش اشکنان شهرستان لامرد که به‌ روش آبیاری قطره‌ای نواری (T-TAPE) آبیاری می‌شدند، مورد ارزیابی قرار گرفت. ارزیابی‌ها با اندازه‌گیری‌های مزرعه‌ای فشار و دبی قطره‌چکان‌ها جهت محاسبه پارامترهای ضریب یکنواختی ، ضریب یکنواختی آماری (Us)، ضریب کاهش راندمان (ERF)، راندمان پتانسیل کاربرد چارک پایینو راندمان واقعی کاربرد چارک پایین صورت پذیرفت. در سامانه‌های A11، B2، D4، C7 و E5 مقادیر متوسط پارامترهای ضریب یکنواختی به ترتیب برابر با 31/76، 33/61، 55/83، 85/63 و 62/43 درصد، ضریب یکنواختی آماری به‌ترتیب برابر با 88، 03/64، 91، 63 و 69 درصد، ضریب کاهش راندمان بهترتیب برابر با 9/0، 69/0، 96/0، 95/0 و 85/0، راندمان پتانسیل کاربرد چارک پایین (PEPQ) به‌ترتیب برابر با 01/62، 08/38، 18/72، 59/54 و 37/33 درصد و راندمان واقعی کاربرد چارک پایین (APEQ) به‌ترتیب برابر با 9/68، 31/42، 2/80، 65/60 و 07/37 درصد محاسبه گردید. نتیجه کلی نشان داد که وضعیت ۴۰ درصد از ایستگاه‌های کنترل مرکزی سامانه‌ها خوب بوده و مشکلات اصلی سامانه‌های آبیاری قطره‌ای نواری در این مناطق شامل نامناسب بودن فشار سیستم و توزیع غیریکنواخت آن، عدم شست‌وشوی به‌موقع فیلترها، وجود گرفتگی در برخی از نوارها و در نهایت ضعف در مدیریت بهره‌برداری و نگهداری از سامانه‌ها توسط کشاورزان می‌باشد.