فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آزمایش‌های فکری در فلسفۀ معاصر کاربردهای مختلفی (معرفتی، توصیفی، اکتشافی) داشته‌اند. استفادۀ معرفتی از آن‌ها با هدف دریافت شهودهایی‌ست که قضاوت­های­ ناشی از آن­ها به‌عنوانِ شواهد در مقدمات استدلال‌های فلسفی به کار روند. موافقان استفاده از چنین آزمایش­هایی به تشابه قضاوت­های ناشی از آن­ها با قضاوت­های روزمره و، درنتیجه، اعتبار یکسان این دو نوع قضاوت اشاره دارند. استدلال اصلی آن­ها در این مورد دفاع همسانی است که، مطابق آن، استدلال می­کنند که قضاوت­های آزمایش­های فکری ظرفیت روان‌شناختی یکسانی با قضاوت­های روزمره دارند. از سمت دیگر، مخالفان اغلب از غیرقابل‌اتکابودن این نوع از شهودها سخن می‌گویند و تلاش می­کنند نشان دهند که این دو نوع قضاوت، اولاً، یکسان نیستند و، ثانیاً، حتی با پذیرش همسانی آن­ها، درخصوصِ اعتبارِ خودِ قضاوت­های روزمره نیز باید محتاط بود. در اینجا قصد دارم، با دسته‌بندیِ انواع اعتراضات به به‌‌کارگیری آزمایش‌های فکری و دفاع‌هایی که از چنین آزمایش‌هایی صورت گرفته است، به آن دسته از اعتراض‌هایی بپردازم که کاربرد معرفتی شهودهای به‌دست‌آمده را زیر سؤال می‌برند. قصدم آن است که، پس از معرفی این اعتراض‌ها، استدلال کنم که حتی اگر فرض کنیم که برخی انتقادات واردند، کنارگذاشتنِ این روش به دقیق‌تر شدن نتایج استدلال‌ها کمکی نخواهد کرد و، درنهایت، در بخشی از مسیر فلسفه­ورزی ناچاریم از آزمایش­های فکری استفاده کنیم و بر شهود تکیه داشته باشیم.