پیشبینی عملکرد تحصیلی براساس مؤلفههای سرمایه روانشناختی و سخترویی روانشناختی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 دانشیار گروه علوم تربیتی،دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22111/jeps.2020.5705چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر پیشبینی عملکرد تحصیلی براساس مؤلفههای سرمایه روانشناختی و سخت-رویی روانشناختی دانشآموزان دختر دوره متوسطه دوم بود. روش پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل کلیة دانش آموزان دختر پایه سوم متوسطه مشغول به تحصیل در سال تحصیلی 97-1396در شهر قم به تعداد 4588 نفر بود که از این تعداد بر اساس جدول مورگان، 357 نفر به روش نمونه-گیری خوشهای انتخاب شدند و به پرسشنامههای سرمایه روانشناختی لوتانز (PCQ)، سخترویی روانشناختی کوباسا (HS) پاسخ دادند و معدل آنان به عنوان ملاکی جهت برآورد عملکرد تحصیلی مورد بررسی واقع گردید. روایی و پایایی این دو پرسشنامه در پژوهش های پیشین مورد بررسی و تایید قرار گرفته است. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی شامل ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل با استفاده از نرمافزار SPSS شدند. نتایج ضریب همبستگی حاکی از وجود رابطه مستقیم و معنادار بین عملکرد تحصیلی با سرمایه روانشناختی و مؤلفههای (خودکارآمدی، خوشبینی و امیدواریواری) بود در حالی که بین عملکرد تحصیلی با تابآوری رابطه معنادار مشاهده نشد. از طرف دیگر بین عملکرد تحصیلی با سخترویی روانشناختی رابطه معکوس و غیرمعنادار مشاهده شد. همچنین بین مؤلفههای سخترویی (تعهد، چالش و کنترل) با عملکرد تحصیلی رابطه معنادار مشاهده نشد. بر اساس ضرایب رگرسیون میتوان گفت، تنها سرمایه روانشناختی قابلیت پیشبینیکنندهی معنادار عملکرد تحصیلی را دارد. همچنین از بین مؤلفههای سرمایه روانشناختی امیدواریواری سهم یگانهی قویتری در پیشبینی عملکرد تحصیلی دارد. بدین ترتیب به منظور بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان، لازم است برنامههایی در جهت ارتقاء سرمایه روانشناختی تنظیم شود.