بررسی اثر حذف یارانه حامل‌های انرژی بر سهم هزینه آب‌بها و قیمت تمام‌شده محصول گندم استان گلستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار گروه مهندسی اقتصاد کشاورزی، دانشکده مدیریت‌کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،

3 استاد گروه مهندسی اقتصادکشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه تهران،

doi
10.22092/jwra.2014.128855
چکیده

مصرف بالای گازوییل و برق در استخراج منابع آبی و سهم بالای نهاده آب کشاورزی از کل آب مصرفی کشور، یکی از مهمترین مشکلات اقتصادی بخش کشاورزی محسوب می‌شود. لذا، این نهاده در کشور ایران به دلایل محدودیت منابع آبی، مصرف بی‌رویه و پایین بودن راندمان آبیاری از اهمیت قابل ملاحظه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش ، تعیین و بررسی تغییر قیمت حامل‌های انرژی (برق و گازوییل) در استخراج هر مترمکعب آب کشاورزی، سهم هزینه‌ی حامل‌های انرژی (گازوییل و برق)، سهم هزینه‌ی آب‌بها و قیمت تمام شده محصول گندم استان گلستان بود، در این راستا، از تکنیک حسابداری صنعتی تعدیل یافته و رهیافت دلفی در قالب سه سناریوی "قبل از اجرای سیاست" (با قیمت گازوئیل 165 ریالی و قیمت برق 20 ریالی)، "حین اجرای سیاست" (با قیمت گازوئیل 1500 و 3500 ریالی و قیمت برق 140 ریالی) و "پس از اجرای سیاست" ( با قیمت گازوییل 7900 ریالی و قیمت برق 550 ریالی)، تعدیل یارانه استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سهم هزینه آب‌بها به ترتیب از چهار و 12 درصد "قبل از اجرای سیاست" به رقم 42 (حذف کامل یارانه گازوییل) و 84 درصد (حذف کامل یارانه‌ی برق) افزایش یافت. در نتیجه، در اثر این افزایش، قیمت تمام شده گندم از 2120 به 4420 (حذف کامل یارانه گازوییل) و 16890 ریال (حذف کامل برق) افزایش نشان داد. لذا پیشنهاد می‌گردد در اجرای سیاست هدفمندی یارانه‌ها محتاطانه و کارشناسانه صورت گیرد.