تاثیر تغییر کاربری اراضی بر شاخص‌های طول درشت مویینگی و هدایت هیدرولیکی اشباع خاک با استفاده از نفوذسنج دیسک مکشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان- دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی

3 عضو هیات علمی دانشگاه اردبیل

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22125/iwe.2022.295621.1533
چکیده

طول درشت مویینگی، پارامتری کلیدی به هنگام کاربرد روش‌هایی چون روش نفوذسنج گلف، استوانه‌های مجاور و نفوذسنج مکشی است و مقدار این پارامتر نشان‌دهندة چیرگی پتانسیل ثقلی بر پتانسیل مویینگی است. در این پژوهش از روش صحرایی اندازه‌گیری نفوذسنج مکشی در دو کاربری جنگل و کشاورزی با بافت لوم- شنی در دانشکده کشاورزی مغان استفاده شد. برای انجام آزمایش‌ها در روش نفوذسنج مکشی آزمایش‌ها در مکش‌های 5 ، 10 و 15 (سانتی‌متر) به تعداد 20 نقطه برای هر کاربری، به‌صورت شبکه منظم مربعی شکل با فواصل 3*3 متر در کاربری جنگل و مزرعه صورت گرفت و طول درشت مویینگی با استفاده از روش وودینگ (بهترین خط برازشی) برای هر کاربری به دست آمد. میانگین طول درشت مویینگی و هدایت هیدرولیکی اشباع به‌دست‌آمده برای کاربری جنگل و مزرعه به ترتیب برابر 4/9، 5/9 (سانتی‌متر) و 7/1، 7/6 (سانتی‌متر بر ساعت) به‌دست‌آمد. همچنین از نظر ضریب جذب و شدت نفوذ شبه‌پایدار در مکش‌های اعمالی مقادیر به‌دست‌آمده برای کاربری مزرعه از مقادیر کاربری جنگل به‌صورت معنی‌داری بیش‌تر بود و روند کاهشی آن از مکش 5 به 15 بخصوص در کاربری مزرعه دیده شد. میانگین مقادیر ضریب جذب و شدت نفوذ شبه‌پایدار در مکش‌های اعمالی در کاربری مزرعه به ترتیب برابر 1/2 و 6/1 برابر کاربری جنگل محاسبه گردید. انجام آزمون مقایسه میانگین‌ها در سطح یک درصد وجود اختلاف معنی‌دار بین دو کاربری را در همه شاخص‌ها به‌غیراز طول درشت مویینگی نشان داد.