ارزیابی کیفیت آب رودخانه هراز با استفاده از شاخص‌های بهداشتی، آلودگی، وزنی و حسابداری-اجتماعی (مطالعه موردی : بازه پنجاب تا بالادست سد هراز)

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد دانشگاه علوم کشاورزی ساری

4 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22125/iwe.2022.345003.1638
چکیده

رودخانه‌ها یکی از مهمترین منابع تأمین و انتقال آب در بسیاری از کشورهای دنیا می‌باشند که این امر باعث شده است که بررسی کیفیت آب رودخانه‌ها برای مصارف مختلف، بهداشتی و اجتماعی بسیار حساس و مهم باشد. در پژوهش حاضر جهت بررسی کیفیت آب رودخانه مهم هراز در استان مازندران از شاخص کیفیت آب بنیاد ملی بهداشت، شاخص آلودگی، شاخص کیفیت وزنی حسابی آب و شاخص حسابداری-اجتماعی بهره برده شده است. این شاخص‌ها برای نمونه‌های مختلف از 7 ایستگاه در طی رودخانه هراز در بازه پنجاب تا بالادست سد هراز و در بازه زمانی فصلی در سال 1400 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل نشان داده است که میانگین فصلی شاخص NSFWQI (9/47 تا 6/52) نشان از شرایط کیفی متوسط تا بد، RPI (88/3 تا 00/6) کیفیت آلودگی متوسط تا زیاد، WAWQI (40/44 تا 15/52) کیفیت خوب تا بد و شاخص DINIUS (26/49 تا 59/53) نیاز به تصفیه آب را جهت مصارف عمومی و صنعتی مورد تاکید قرار داده است. نتایج نشان داده است که در بررسی مکانی تغییرات آلودگی رودخانه هراز از ایستگاه‌ بالادست به طرف پایین‌دست ازکیفیت آب به نحو چشم‌گیری کاسته می‌شود. دلیل آن تخلیه زباله و فاضلاب‌های رستوران‌های اطراف رودخانه، روستاهای بالادست، زه‌آبهای کشاورزی، فضولات حیوانی، وجود معادن و کارگاه‌های برداشت شن و ماسه نام برد. در نتیجه جهت مدیریت اصولی آب رودخانه هراز باید تمهیداتی اندیشیده شود و برنامه پایش کیفی آب در آن استمرار یابد.

کلیدواژه‌ها