تأثیر اصلاح‌کننده‌های کوکوپیت، بیوچار کوکوپیت و ورمی‌کمپوست بر انتقال آزمایشگاهی نیترات در خاک لوم‌شنی و لوم‌رسی

نویسندگان

1 دانشیار رشته آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشگاه بوعلی سیناهمدان

3 دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22125/iwe.2022.340795.1629
چکیده

سفره‌های آب زیرزمینی یکی از منابع عمده تأمین آب شرب و آب کشاورزی می‌باشند. از طرفی افزایش استفاده از کودهای نیتروژنی به دلیل پویایی زیاد نیترات در خاک تهدیدی جدی برای آب‌های زیرزمینی و در نتیجه سلامت انسان است. لذا در این پژوهش تأثیر سطوح 0، 1 و 2 درصد وزنی اصلاح‌کننده‌های کوکوپیت، بیوچارکوکوپیت و ورمی‌کمپوست بر انتقال نیترات در دو خاک لوم‌شنی و لوم‌رسی بررسی شد. خاک‌ها از مرکز تحقیقات کشاورزی استان همدان تهیه گردیدند. پس از آن آزمایشات در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار، در آزمایشگاه زهکشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا انجام گرفتند. سپس ستون‌های خاک به طول 70 و قطر 6 سانتی‌متر تا ارتفاع 50 سانتی‌متری از خاک پر شدند. از محلول نمک خالص نیترات پتاسیم به‌عنوان آلاینده مصنوعی با غلظت 150 میلی‌گرم بر لیتر استفاده گردید. در طول آزمایش بار آبی ثابت 5 سانتی‌متری محلول آلاینده به‌صورت پیوسته روی ستون‌های خاک برقرار بود و نمونه‌گیری از زهاب ستون‌ها در زمان‌بندی‌های متفاوت صورت گرفت. نتایج نشان داد، استفاده از اصلاح‌کننده‌ها خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک را تحت تاثیر قرار داد. این تغییرات شامل افزایش کربن آلی، مواد آلی، هدایت الکتریکی، تخلخل و همچنین کاهش میزان چگالی ظاهری نسبت به خاک شاهد بود. تأثیر اصلاح‌کننده بیوچار در سطح یک و دو درصد روی خاک‌ها بیش‌تر از سایر اصلاح کننده‌ها بود. انتشارپذیری نیترات در ستون‌های خاک با مدل CXTFIT محاسبه گردید. ن شاهد برای سطوح 1 و 2 درصد ورمی‌کمپوست در خاک لوم‌شنی و سطوح 1 و 2 درصد کوکوپیت در خاک لوم‌رسی به‌دست آمد.