مدل‌سازی و تخمین تبخیروتعرق روزانه گیاه مرجع با مدل‌های محاسبات نرم (مطالعه موردی: ایستگاه الیگودرز)

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استادیار، گروه سازه های آبی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز ایران

3 استاد گروه مهندسی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان دکترای تخصصی / مهندسی آب و سازه‌های آبی

doi
10.22125/iwe.2023.173301
چکیده

محاسبه و تخمین تبخیر و تعرق یکی از مهمترین پارامترهای مدیریت آب در پروژه های مهندسی کشاورزی است. هدف از این مطالعه ارزیابی مدل­های برنامه­ریزی­بیان­ژن، دسته­بندی­گروهی­داده­ها و اسپلاین­تطبیقی­چندگانه در برآورد تبخیر-تعرق­مرجع ایستگاه الیگودرز است. بدین­منظور از اطلاعات روزانه مربوط به دوره زمانی 25 ساله (2017-1993)  منطقه الیگودرز واقع درشرق استان لرستان‏ استفاده شد. 80 درصد داده­ها برای آموزش و 20 درصد مابقی آنها برای آزمون مدل­ها در نظر گرفته­شد. براساس رگرسیون گام­به­گام درجه حرارت حداکثر دارای بیشترین تأثیر بر تبخیر-تعرق مرجع است. نتایج مدل­سازی نشان داد تنها با داشتن درجه حرارت ماکزیمم و سرعت متوسط باد می­توان تبخیر-تعرق را در الیگودرز برآورد کرد. با این دو متغیر و استفاده از مدل برنامه­ریزی­بیان­ژن با دقت 93/0=  و (mm/day) 84/0=RMSE، با مدل اسپلاین­تطبیقی­چندگانه هم با دقت 96/0= ‏ ‏و (‏mm/day‏) 63/0=‏RMSE‏ و با مدل دسته­بندی­گروهی داده­ها با دقت 96/0=  و (mm/day) 63/0=RMSE، تبخیر و تعرق مرجع را برآورد نمود. مقایسه عملکرد مدل­ها نشان داد که مدل اسپلاین تطبیقی چندگانه با مقدار ضریب نش به میزان 963/0 در مرحله آموزش و 962/0 در مرحله آزمون، عملکرد بهتری نسبت به سایر مدل­ها داشته است.