بررسی فتوسنتز، رشد و کارایی مصرف آب گیاه شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.) تحت تأثیر پرایمینگ با جیبرلیک اسید و تلقیح با میکوریزا در شرایط کمآبیاری
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 ، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22125/iwe.2023.173324چکیده
شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.) به دلیل تجمع گلیسیریزین و لیکویریتین در ریشه، یکی از مهمترین گیاهان دارویی است. در مطالعه حاضر، اثر سطوح تلقیح قارچ میکوریزا (عدم تلقیح و تلقیح با Funneliformis mosseae) و پرایمینگ بذر با هورمون جیبرلیک اسید (عدم پرایمینگ و پرایمینگ با غلظت 1000 میلیگرم در لیتر) بر رشد، فتوسنتز و خصوصیات مختلف ریشه شیرین بیان تحت رژیمهای آبی مختلف (100 درصد ظرفیت زراعی (FC)، 65 درصد FC و 30 درصد FC) بررسی شد. نتایج نشان داد که تنها اعمال سطح کمآبیاری 30 درصد FC منجر به کاهش ویژگیهای موفولوژیک اندام هوایی، محتوای کلروفیل برگ، وزن خشک اندام هوایی، سرعت تعرق و میزان فتوسنتز خالص و طول ریشه شد. این در حالی بود که اعمال 65 درصد ظرفیت زراعی نه تنها در بسیاری از این ویژگیها نسبت به آبیاری 100 درصد کاهش معنیداری نشان نداد بلکه پارامترهای فتوسنتز را نیز بهبود داد. پرایمینگ با جیبرلیک اسید در سطح کمابیاری 30 درصد منجر به بهبود کارایی مصرف آب فتوسنتزی در مقایسه با عدم پرایمینگ شد. همچنین، ارتفاع بوته و طول ریشه را به خصوص در شرایط تلقیح با میکوریزا افزایش داد. تلقیح با میکوریزا موجب بهبود محتوای کلروفیل، وزن خشک اندام هوایی و میزان فتوسنتز شد. همچنین تلقیح با میکوریزا در شرایط آبیاری 100 درصد FC و کمآبیاری 30 درصد موجب بهبود فتوسنتز و کارایی مصرف آب فتوسنتزی شد. در شرایط آبیاری 100 درصد، تلقیح با میکوریزا و در شرایط کمآبیاری 65 درصد کاربرد همزمان میکوریزا و جیبرلیک اسید موجب افزایش معنیدار سطح برگ، حجم ریشه، عملکرد ریشه و کارایی زراعی مصرف آب شد که میتواند در فرایند توسعه و ترویج کشت شیرین بیان با توجه به شرایط مختلف دسترسی به آب مورد توجه قرار گیرد.