فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دشت فامنین-  قهاوند- کبودرآهنگ درشمال استان همدان واقع شده و ضخامت رسوبات سفره آبدار آن به حدود100-70 متر می‌رسد که بهره برداری از آن بیش از ظرفیت سفره بوده و سالانه حدود 3-2.5 متر افت درسطح آب این سفره وجود دارد. در طی ده سال اخیر، دست کم حدود  19 فروچاله (Sinkhole)کوچک و بزرگ در سطح دشت به‌وجود آمده که سبب نگرانی ساکنان دشت گردیده است.در این تحقیق،  پس از پیمایشها و اندازه‌گیریهای صحرایی، تجزیه  نمونه‌ها و برآورد میزان  دی‌اکسید‌کربن آزاد (Free carbon dioxide)   انجام گرفته و مشخصات فروچاله‌ها شناسایی و ثبت شده است. از نتایج حاصل  مشخص گردید که شرایط ویژه در سنگ بسترآهکی و وجود دی‌اکسید‌کربن بیشتراز 1500میلی گرم در لیتر، عامل اصلی توسعه کارست در منطقه است.همچنین وجود حفره‌های انحلالی بزرگ، ‌مجاری آب، سیستم درز و شکاف وسیع در سنگ بسترو پمپاژ آب موجود در آنها عامل اصلی ایجاد فروچاله‌‌های منطقه بوده و عواملی چون ماسه‌شویی لایه‌ها، ‌خروج گاز از چاهها و افت سریع سطح آب زیرزمینی در تسریع وقوع فروچاله‌های منطقه دخیل هستند. لذا برای جلوگیری از این پدیده، باید اولاً از کف شکنی و حفاری در سنگ بستر خودداری شود. و دوم این که برای جلوگیری از ماسه‌شویی چاههای آب باید از گراول پک  (Gravel pack)  مناسب استفاده شود و سوم این که همة  چاههایی که درسنگ بستر حفاری شده و آبدهی بالایی دارند، تعطیل شوند.