ارزیابی عملکرد هیدرولیکی و بهرهبرداری دریچههای کشویی و نیرپیک در کانالهای توزیع آب (مطالعه موردی: شبکه آبیاری مغان، اردبیل)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی عمران- سازههای هیدرولیکی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات آموزش
3 مهندسی عمران- آب و سازههای هیدرولیکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه، ایران
5 دانشیار گروه آب ، دانشکده مهندسی عمران ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22125/iwe.2023.168163چکیده
در تحقیق حاضر عملکرد هیدرولیکی اندازهگیری جریان آب و مشکلات بهرهبرداری این سازهها در شبکه آبیاری مغان بررسی شده است. در شبکه تعداد 1246 عدد دریچه آبگیر، جهت کنترل و تنظیم سطح آب نصب شده که به غیر از دریچههای ورودی در محل بند، از دریچههای کشویی به عنوان سازههای اندازهگیری جریان استفاده شده است. دقیق نبودن سازههای اندازهگیری در این شبکه باعث شده تا در اجرای بهسازی شبکه، حدود نیمی از سازهها با دریچههای نیرپیک تعویض شدند. در این تحقیق با بازدید از شبکه و بررسی نقشهها و اطلاعات موجود، به صورت تصادفی چهار کانال از شبکه انتخاب شد. در هر سازه، دبی واقعی با دبی اسمی سازه که در بهرهبرداری از آن استفاده میشود، مورد مقایسه قرار گرفت و خطای نسبی سازهها بدست آمد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد، که متوسط خطای نسبی دبی واقعی و دبی اندازهگیری بین 11/7 تا 38/34 درصد میباشد. درصد خطای نسبی اندازهگیری دبی در دریچههای کشویی بین 63/0 تا 57/42 درصد و برای دریچههای نیرپیک 17 تا 32/47 درصد به دست آمد، همچنین برای دریچه کشویی حداکثر اختلاف دبی به ترتیب در کانالهای مورد آزمایش 127 و 3/929 لیتر بر ثانیه و برای دریچه نیرپیک حداکثر اختلاف آبگذری در کانالهای مورد آزمایش به ترتیب 308 و 615 لیتر بر ثانیه حاصل شد. در بخش ارزیابی بهرهبرداری، آببندی نامناسب، تخریب و عدم کارایی اشلهای تعیین تراز آب و بازشدگی دریچهها، پوسیدگی و دستکاری دریچهها از مشکلات بهرهبرداری سازهها میباشد، که در این راستا، توصیههای لازم شامل کنترل و اصلاح بهینه و کالیبراسیون سازهها ارائه گردید.