بررسی راندمان انتقال آب و ارائه راهکار جهت کاهش تلفات آب در کانالتهای شبکۀ آبیاری ساحل چپ شهرستان رامشیر
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی آب ومحیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز
2 استادیار گروه سازه های آبی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز
3 گروه سازههای آبی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز
doi
10.22125/iwe.2023.168173چکیده
در شرایط اقلیم خشک و نیمه خشک ایران و بخصوص خشکسالیهای متوالی سالهای اخیر، جلوگیری از تلفات آب به عنوان منبع ملی، دارای اهمیت فوق العادهای است. اجرا شبکههای آبیاری با راندمان بالا وافزایش راندمان انتقال درشبکههای موجودازجمله راهکارهای لازم میباشد. هدف از این تحقیق بررسی علل هدررفت آب و پایین بودن راندمان انتقال آب شبکه آبیاری و زهکشی ساحل چپ رامشیرمیباشد. برای این هدف راندمان انتقال آب تعداد5 بازه ازکانالت دربلوک B آن شبکه بهعنوان نمونه انتخاب گردید.در میان کانالتهای موردبررسی،برخی از آنها دارای مشکل سریز آب دربدنه بودند.میزان راندمان انتقال ونیز تلفات آب برای هر مقطع با توجه به شرایط بهرهبرداری درفصل زمستان و تبخیرناچیز بااستفاده روش دبی ورودی– خروجی تعیین گردید.بررسیهای میدانی نشان دادکه سرریز شدن آب ازلبه کانالتها مهمترین عامل هدررفت آب میباشد بطوریکه راندمان انتقال آب درکانالتهای فاقدمشکل سرریز بین40/88 تا 2/89 درصدودرکانالتهای دارای مشکل سرریز آب ازبدنه بین7/63 تا 5/71 درصد میباشدکه این میزان کاهش راندمان انتقال آب موجب هدررفت آب به میزان 337416 متر مکعب دریک فصل آبیاری درشبکه موردمطالعه شده است.از جمله عوامل مهم سرریز شدن آب،نهشته شدن رسوب در بسترکانالتهاتشخیص داده شدکه منجر به افزایش زبری،کاهش سطح مقطع جریان ودر نتیجه افزایش عمق آب دردبی طراحی میگردد.دلایل عمده رسوبگذاری در تعدادی ازکانالتها، شیب نامناسب آنها با توجه به رسوبی بودن جریان رودخانه میباشد.محاسبات هیدرولیکی نشان میدهدکه با توجه به شیب بستراین کانالتها، ضروری است تاازورودرسوبات باقطربزرگتر از1میلیمتربه کانالت هاجلوگیری شود.