بررسی گسترش جبهه‌رطوبتی خاک از منبع نقطه‌ای در خاک‌های مطبق افقی و عمودی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی آب دانشگاه آزاد قائمشهر

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر

3 عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان / دانشکده کشاورزی / گروه مهندسی آب

4 گروه آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22125/iwe.2023.168174
چکیده

از عوامل اصلی تأثیرگذار بر الگوی خیس­شدگی خاک، شیب زمین، بافت خاک، دبی قطره­چکان و حجم آب­آبیاری می­باشد. برای بررسی تأثیر این عوامل آزمایش­ها در 4 گروه متفاوت از خاک­های نا­همگن با 3 لایه متفاوت که 2 گروه با خاک­های مطبق افقی و 2 گروه با خاک­های مطبق عمودی در 3 شیب­ 0، 10 و20 درصد، با دبی­های 2، 4 و 8 لیتر بر ساعت و برای حجم آب ثابت 24 لیتر انجام گردید. نتایج نشان داد که مقدار حداکثر شعاع جبهه­رطوبتی از 33 الی 109 سانتی­متر و عمق جبهه­رطوبتی در زیر قطره­چکان از 39 الی 71 سانتی­متر متغیر بوده است. بیشترین افزایش در حداکثر شعاع خیس­شده مربوط به خاک مطبق افقی با لایه با بافت سنگین در بالا می­باشد. عمق خیس­شدگی در زیر قطره­چکان، با افزایش شیب مقدار کمی کاهش پیدا می­کند. بیشترین عمق ­نفوذ برای خاک مطبق عمودی با لایه میانی با بافت سبک و دو لایه­ اطراف با بافت سنگین می­باشد. با افزایش دبی در شرایط برابر از مقدار مساحت جبهه­رطوبتی کاسته می­گردد. در آزمایش­های انجام شده بیشترین درصد مساحت جبهه­­رطوبتی پایین­دست قطره­چکان در دبی 8 لیتر در ساعت و با شیب 20 درصد بین 74 الی 78 درصد می­باشد.