فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

     رخنمونهای گسترده‌ای از لیستوینیت (سرپانتینیتهای کربناتی شده) در محور بیرجند- نهبندان در خاور کشور و جنوب استان خراسان وجود دارد که در وسعتی افزون بر 25000 کیلومترمربع در امتداد گسلهای اصلی و در میان مجموعه افیولیتی- آمیزه رنگین-  فلیش تشکیل شده‌اند. بیشترین گسترش این رخنمونها در بخش جنوبی نقشه مختاران (1:100000) مشاهده می شود. لیستوینیتها از نظر سنگ شناسی به انواع سیلیسی نهان بلورین برشی حاوی کانیهای سولفیدی، سیلیسی بدون سولفید ، سیلیسی- کربناتی و کربناتی تقسیم شده و بیشتر در مجاورت بلافصل سنگهای فرابازی دیده می‌شوند. از نظر کانی شناسی،  متشکل از کانیهای اصلی کوارتز نهان بلورین (اپال ، ژاسپ)، کوارتز بلورین،‌کلسیت، دولومیت، ‌منیزیت، سیدریت، سرپانتین و کلریت، و کانیهای فرعی پیروکسن، کرومیت، مگنتیت، سینابار، کلکوپیریت، بورنیت،‌آرسنوپیریت و اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن است. در این  میان، لیستوینیتهای نوع سیلیسی برشی حاوی سولفید، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از نظر  پی جویی طلا، گزینه مناسب‌تری هستند. در این نوع لیستوینیت، کانیهای سولفیدی از جمله پیریت، کلکوپیریت، بورنیت، آرسنوپیریت و کوولیت دیده می‌شوند. بعضی از بلورهای سولفیدی به اکسید و هیدروکسیدهای آهن دگرسان شده‌اند . همچنین به منظــــــور مطالعه کانیهای سنگین ، از رسوبات دانه درشت رودخانه‌ها نیز نمونه برداری شـــد. در مطالعه نمـــونه‌های کانی سنگین، ذرات ریز طلا (30 تا 150 میکرون) همراه با کانیهای پیریت، کلکوپیریت، سینابار و مس طبیعی مشاهده شد . دگرسانی غالب در مجموعه لیستوینیتی عبارتند از : سیلیسی ، لیمونیتی، هماتیتی  و گوتیتی و به طور محدود آرژیلیک . خاستگاه طلا،‌ نقره، آرسنیک و دیگر عناصر همراه از سنگهای فرابازی سرپانتینیتی شده سرچشمه گرفته است. با پیشرفت دگرگونی ناحیه‌ای ، محلولهای حاوی آنیونهایی مانند   -2(SO4) , -Cl- , (CO3)2  با عناصر فلزی  (Ni,Co,Cr,Cu,Hg,Sb,As,Ag,Au) کمپلکس تشکیل داده و در اثر صعود  به بخشهای بالایی، در زونهای برشی و همراه با نهشت  سیلیس و در سد ژئوشیمیایی بخشهای کربناتی (لیستوینیت کربناتی)،‌ تشکیل نهشته‌های رگه‌ای سیلیسی سولفیددار حاوی طلا را دادند .