سنجش آب‌بری بخش‌های اقتصادی و ارزیابی تغییرات تقاضا در مصرف آب استان خراسان رضوی: مدل داده-ستانده (روش CHARM-RAS)

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد گردشگری- پژوهشکده گردشگری جههاددانشگاهی خراسان رضوی

2 استادیار گروه اقتصاد گردشگری- پژوهشکده گردشگری جههاددانشگاهی خراسان رضوی

doi
10.22125/iwe.2023.169906
چکیده

کمبود آب به عنون یک مسأله حیاتی در بسیاری از کشورها، به‏ویژه مناطق با اقلیم خشک و نیمه خشک می­باشد. اتخاذ سیاست­های مختلف اقتصادی بر مصرف آب در بخش­های مختلف و بازبینی و تبیین سیاست­ها بر اساس آن می­تواند به عنوان یک راهبردی اساسی در مدیریت کمبود آب ایفای نقش نماید. هدف اصلی این مطالعه سنجش آب­بری بخش­های مختلف اقتصادی استان خراسان رضوی و تأثیر تغییرات اجزاء تقاضا بر مصرف آب می­باشد. در این مطالعه از جدول داده-ستانده تهیه شده به روش چارم (CHARM-RAS) استفاده شده است. نتایج نشان می­دهد که افزایش 10 درصدی هزینه خانوارهای استان خراسان رضوی، هزینه­های دولت و تشکیل سرمایه ناخالص باعث افزایش مصرف آب به ترتیب به میزان 5/244 میلیون متر مکعب (4.39 درصد)، 10 میلیون متر مکعب (0.18 درصد) و 15.6 میلیون متر مکعب (0.29 درصد) می­شود. در این خصوص بخش کشاورزی از جایگاه بالایی در مصرف آب برخوردار است و اصلی­ترین مصرف کننده آب نسبت به سایر بخش­های اقتصادی است. همچنین افزایش 10 میلیارد ریالی تقاضای نهایی  در تمام بخش­های اقتصادی در نهایت باعث افزایش مصرف آب به میزان 1.094 میلیون مترمکعب آب می­شود که 652.78 هزار مترمکعب (59.67 درصد) آن مصرف مستقیم و 441.23 هزار مترمکعب آن مصرف غیرمستقیم است.