مطالعه تطبیقی مدلها و توابع انتقالی برای تخمین منحنی مشخصه رطوبتی خاک (مطالعه موردی: ماهیدشت در استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 گروه مهندسی آب، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22125/iwe.2023.169908چکیده
علیرغم اینکه مدلهای ریاضی متعددی برای توصیف منحنی مشخصه رطوبتی خاک ارائه شده است ولی مدلی که برای همه خاکها مناسب باشد وجود ندارد. هدف از این مطالعه تعیین بهترین مدل و تابع انتقالی برای توصیف منحنی مشخصه رطوبتی خاکهای منطقه ماهیدشت واقع در استان کرمانشاه میباشد. در این مطالعه نمونههای خاک از چهار محل و در سه عمق جمعآوری و منحنی مشخصه رطوبتی نمونهها با استفاده از دستگاههای جعبهشن و صفحاتفشاری تعیین شد. با استفاده از اطلاعات اندازهگیری شده و نرم افزار RETC ضرایب مدلهای van Genuchten و Brooks and Corey تعیین شد. منحنی مشخصه رطوبتی برآورد شده با نرمافزار RETC با منحنی رسم شده بر اساس مقادیر اندازهگیری شده درآزمایشگاه مقایسه شد. نتایج نشان داد که همه مدلها تقریباً برآوردی مشابه داشته و فقط مدل بروکز- کوری مقادیر رطوبت حجمی را در مکشهای پایین، بیشتر برآورد میکند. بر اساس نتایج میتوان بیان کرد که از بین چهار مدل مورد بررسی، مدل ونگنوختن-بوردین با ((m=1-2/n با مقدار RMSE برابر 01/0 و ME برابر 002/0 مناسبترین مدل برای توصیف منحنی مشخصه رطوبتی خاکهای منطقه مورد مطالعه بوده و توابع انتقالی بررسی شده دقت قابل قبولی در برآورد منحنی مشخصه رطوبتی داشته و مدل اصلاح شده سپاسخواه- بندار با مقدار RMSE برابر 1/0 و ME برابر 02/0 بهترین تابع انتقالی برای خاکهای منطقه ماهیدشت بود. در ادامه پارامترهای مناسبترین تابع انتقالی برای خاکهای منطقه مورد مطالعه واسنجی شد. هر چند نتایج این تحقیق برای استفاده در سایر خاکها میتواند مفید باشد، اما ضرایب این توابع بایستی در هر منطقه واسنجی گردد.