بررسی تأثیر روش‌های توسعه‌ی کم‌اثر بشکه‌ی ذخیره آب باران و ترانشه نفوذ بر کاهش مقادیر دبی اوج سیلاب‌های شهری

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 شرکت مهندسین مشاور آب عمران پردیسان، تهران، ایران.

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

4 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22125/iwe.2023.169909
چکیده

توسعه‌ی شهرنشینی در سراسر جهان، ازجمله در ایران، موجب افزایش مناطق غیرقابل نفوذ و به دنبال آن وقایع شدید سیل شده است. هدف اصلی مطالعه حاضر، شبیه‌سازی شبکه‌ی جمع‌آوری رواناب سطحی موجود در منطقه دو شهرداری تهران (ایوانک) بوده که به کمک مدل کامپیوتری SWMM مورد بررسی قرار گرفت. پس از بررسی وضع موجود شبکه، با استفاده از روش‌های توسعه‌ی کم‌اثر بشکه باران، ترانشه نفوذ و ترکیب این دو روش، آبگرفتگی معابر و نحوه‌ی تاثیر آن بر رواناب و حجم ذخیره آب بررسی شد. نتایج نشان داد که دبی اوج سیلاب نسبت به شرایط موجود و در دوره‌ی بازگشت 10 سال، در روش بشکه باران (سناریوی اول) 22 درصد، در روش بشکه باران (سناریوی دوم) 31 درصد، در روش ترانشه نفوذ 29 درصد و در روش ترکیبی 50 درصد کاهش داشته است لذا به‌کارگیری هم‌زمان دو روش بشکه‌ باران و ترانشه نفوذ در به حداقل رساندن خسارات پس از سیل با کاهش دبی اوج سیلاب، در مقایسه با به‌کارگیری جداگانه هر یک از روش‌ها، مؤثر و قابل‌توجه بوده است. همچنین جهت بررسی اقتصادی، هزینه‌ی هر روش با توجه به حجم ذخیره‌ی آب سنجیده شد. بر اساس نتایج، با در نظر گرفتن دوره‌ی بازگشت طراحی 10 سال، نیاز است به ازای ذخیره‌ی هر یک میلیون لیتر، در روش بشکه باران 20/20 میلیارد ریال، در روش ترانشه نفوذ 68/11 میلیارد ریال و در روش ترکیبی (ترانشه نفوذ و بشکه باران) 69/14 میلیارد ریال هزینه شود. با توجه به نتایج، روش ترانشه نفوذ به عنوان اقتصادی‌ترین روش مورد مطالعه در منطقه شناسایی شد.