بررسی سیل گیری اراضی پایین دست تحت سناریو های مختلف ناشی از شکست سد خاکی قره‌آقاچ

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد

2 گروه علوم و مهندسی آب-منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22125/iwe.2022.162563
چکیده

شبیه سازی شکست سد و همچنین بررسی سیلاب ناشی از آن می تواند مورد استفاده بهره­برداران سد قرار بگیرد. در تحقیق حاضر به بررسی پهنه بندی سیلاب ناشی از شکست سد خاکی قره آقاچ از نوع نشت شریانی در 3 سناریو متفاوت که منجر به شکست سد گردد، در نرم افزار HEC-RAS پرداخته شده است. همه پارامتر های ناشی از شکست سد با استفاده از روابط Froehlich محاسبه شد. در نهایت دبی محاسبه شده از رابطه Froehlich با دبی مشاهده شده از نرم­افزار HEC-RAS مورد تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد بیشترین دبی اوج مشاهده شده ناشی از شکست سد در نرم­افزار HEC-RAS مربوط به سناریو سوم بوده و معادل 64/8935 متر مکعب بر ثانیه می باشد. این در حالیست که کمترین دبی اوج مشاهده شده ناشی از شکست سد در نرم افزار HEC-RAS مربوط به سناریو اول بوده و معادل 78/8231 متر مکعب بر ثانیه می باشد. بر اساس تلفیق نتایج شکست سد با مدل هیدرولیکی HEC-RAS در Google Earth، بیشترین مساحت آبگرفتگی در سناریو سوم اتفاق افتاده و حدوداً معادل 8/22 کیلومتر مربع و کمترین مساحت آبگرفتگی مربوط به سناریو اول و حدوداً معادل 8/21 کیلومتر مربع است. هر چند مدل HEC-RAS دقیق تر است، اما با توجه به مقدار همبستگی دبی اوج محاسبه شده ناشی از شکست سد با استفاده از رابطه Froehlich و دبی اوج مشاهده شده ناشی از شکست سد با استفاده از نرم­افزار HEC-RAS به میزان 9968/0 نشان از دقت بالای مدل­سازی می باشد. کالیبراسیون و تلفیق نتایج مدل هیدرولیکی شکست سد همانند HEC-RAS با نرم افزارهای GIS منجر به ارائه دیدگاه­های مناسب از وضعیت سیل خیزی مناطق پایین­دست می­گردد که در مدیریت بحران منابع آب بسیار کارگشا است.