استفاده از فونیزه به عنوان ماده‌ای جدید به منظور کاهش تبخیر از منابع آب

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب، دانشگاه ملایر

3 دانشیار گروه آبیاری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا.

4 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22125/iwe.2022.162637
چکیده

قرار گرفتن ایران در کمربند خشک و نیمه خشک جهان، اهمیت  مدیریت منابع آبی کشور را دو چندان نموده است. مقدار آبی که  از طریق تبخیر از  سدها  هدر می‌رود، گاهی بیشتر از مقدار آبی است که برای تولید محصولات کشاورزی بکار می‌رود.بررسی اثر ماده فونیزه در جلوگیری از تبخیر سطح مخازن آزاد با در نظر گرفتن  شاخص‌های زیست‌محیطی، اجرایی، فنی و اقتصادی در ابعاد آزمایشگاهی از اهداف این پژوهش است. روش تحقیق: پژوهش در سایت هواشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان و با دوبار تکرار آزمایش در اسفند 1397 و آبان 1398 انجام گرفت. در آزمایش شماره 1 و 2 از 2 عدد تشتک پلاستیکی با قطر 400 و عمق 130 میلی‌متر و 2 عدد تشتک تبخیر استاندارد (پر شده با آب شهری همدان)  استفاده گردید که یک تشتک به عنوان شاهد و تشتک دیگر با حلقه فونیزه به قطر 5/6 سانتی‌متر، پوشش داده شد.نتایج نشان دهنده ارتباط مستقیم میزان تبخیر با سطح پوشش داده شده می‌باشد و بزرگی میانگین شاهد نسبت به نمونه، نشان‌دهنده تبخیر بیشتر در شاهد است. در آزمون t استیودنت، میانگین تشتک نمونه و شاهد برای آزمایش شماره 1 برابر 17/0 و 44/0 و همچنین برای آزمایش شماره 2 برابر 18/0 و 75/0 می­باشد. کوچکتر بودن میزان سطح معناداری از 05/0 حاکی از وجود اختلاف معنی‌دار نمونه­های مورد آزمایش از نظر آماری با یکدیگر است. نتایج حاکی از آن است که ماده فونیزه در کاهش تبخیر موثر بوده و به منظور مدیریت تبخیر در منابع آب می­توان از این ماده استفاده نمود.