فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توزیع نابرابر آب در جهان باعث شده بسیاری از کشورها با کمبود آب روبرو شوند. کمبود آب تولید محصولات کشاورزی را با چالش روبرو کرده است. کشورهای کم آب برای تأمین محصولات کشاورزی مورد نیاز به سرمایه‌گذاری در مزارع کشورهای پرآب به عنوان یک استراتژی می‌پردازند. این استراتژی به کشت فراسرزمینی معروف است‌. حوزه آبریز هیرمند به دلیل وابستگی به روخانه فرامرزی هیرمند که از کشور افغانستان سرچشمه می‌گیرد با محدودیت منابع آب مواجه است. در این پژوهش هدف شبیه‌سازی استراتژی کشت فراسرزمینی محصولات کشاورزی به‌منظور مدیریت کمبود آب در حوزه آبریز هیرمند می‌باشد. در این راستا ابتدا حوزه آبریز هیرمند با استفاده از مدل WEAP مدل‌سازی و وضعیت فعلی و آینده منابع و مصارف آب شبیه‌سازی شد. سپس استراتژی کشت فراسرزمینی به عنوان یک سناریو شبیه‌سازی شد. محصولات گندم، جو و ذرت به عنوان هدف کشت فراسرزمینی انتخاب شدند. نتایج نشان داد در وضعیت فعلی حوزه آبریز هیرمند با کمبود آب 812/582 میلیون مترمکعب در سال مواجه است و 16/41 درصد از تقاضای آب در حوزه آبریز هیرمند تأمین نمی‌شود. 42/72 در صد از کل کمبود آب در حوزه آبریز هیرمند مربوط به بخش کشاورزی و 58/27 درصد مربوط به بخش محیط‌زیست است. پس از اعمال استراتژی کشت فراسرزمینی کمبود آب در بخش کشاورزی 89/93 درصد کاهش می‌یابد و از 524/364 میلیون مترمکعب در سال به 242/22 میلیون مترمکعب می‌رسد. در بخش محیط‌زیست نیز کمبود آب 19/95 درصد کاهش می‌یابد و از 911/219 میلیون مترمکعب در سال به 570/10میلیون مترمکعب در سال می‌رسد. اعمال استراتژی کشت فراسرزمینی باعث توزیع مجدد منابع آب در حوزه آبریز هیرمند شده است.